Տոտալիտար աղանդների 4 հիմնական հայտանիշերը. Կազմակերպություն (II)

Սկիզբը՝ այստեղ

կազմակերպություն / աղանդԱղանդավորական կազմակերպությունը կրոնական կազմակերպություն չէ՝ այն իմաստով, ինչ մենք սովորաբար պատկերացնում ենք: Եթե այն համենատելու լինենք մի որևէ բանի հետ, ապա ամենից շատ այն նման է մաֆիայի կամ լենինյան տիպի կադրային կուսակցության, որը հանդես է գալիս որպես «մեկ որոտալի բռունցք»՝ երկաթյա կարգապահությամբ և անառարկելի ենթակայությամբ, կարևոր դիրքեր զավթելու միանգամայն որոշակի նպատակադրությամբ (փոստ, հեռախոս, հեռագիր և այլն՝ տվյալ դեպքում փոխաբերական իմաստով)՝ տիրելու համար նախ մի երկրին, ապա նաև՝ ողջ աշխարհը:

Տոտալիտար աղանդներից գրեթե ոչ մեկն իր գլխավոր նպատակը չի համարում փողոցներում կատարվող այն հավաքագրումները, որի ականատեսն ենք լինում ամենքս: Նրանց գլխավոր նպատակն այնպիսի ազդեցիկ դիրքերի գրավումն է, որոնք կօգնեն նրանց իրենց հավատքի ուսմունքը, իրենց կազմակերպությունը պարտադրելու մարզին, երկրին, աշխարհին:

Ռուսաստանն այժմ ներկայանում է որպես դասական օրինակ այն բանի, թե ինչպես են գործում աղանդավորները: Ըստ երևույթին, առաջատար աղանդների (մունականներ, սայենթոլոգներ, կրիշնայականներ և այլն) միջև առկա է ազդեցության ոլորտների բաշխման մասին մի չհայտարարված պայմանագիր՝ ասենք, մունականները գործում են կրթության ոլորտում, սայենթոլոգները մղվում են ռազմական արդյունաբերություն և այդ ոլորտի վարչական մարմին, կրիշնայականները կապեր են հաստատում մթերային և դեղագործական արդյունաբերության հետ, «Քրիստոսի եկեղեցին» գործում է երիտասարդության շրջանում՝ տեխնիկական բուհերում և տեխնիկումներում: Յուրաքանչյուրը ձգտում է ղեկավար դիրքեր զավթել: Եթե սայենթոլոգներն իրենց են ենթարկում ֆաբրիկայի տնօրենին, ապա այդպիսով բոլոր աշխատողները հայտնվում են իրենց տրամադրության տակ: Այսինքն՝ ավելի հեշտ է սեփական համակարգը վերևից հաստատելը: Եթե մունականները դավանափոխում են ուսուցչուհուն, ապա վերջինս դեպի իրենց է ուղղորդում ողջ դասարանը: Մոսկովյան դպրոցներից մեկն այցելած ֆրանսիական հեռուստախումբը հաղորդում էր նկարահանել մի մունական ուսուցչուհու մասին, որը պարզամիտ հպարտությամբ հայտնում էր, որ մեկ տարվա աշխատանքի արդյունքում 60 աշակերտից 20-ը սկսել էին պարբերաբար այցելել «Միավորման եկեղեցու» աղոթաժողովներին:

Շարունակությունը՝ այստեղ

Ըստ Ալեքսանդր Դվորկինի, «Տոտոլիտար աղանդներ» գրքույկի, Երևան, «Հայաստան», 2001

Կարդացեք նաև Մարդու համար դժվար է խոստովանել, որ ինքը հիմարություն է արել

Տոտալիտար աղանդների 4 հիմնական հայտանիշերը. «Գուռուիզմ» (I)

գուռու/առաջնորդԲառարաններում աղանդները սահմանվում են մոտավորապես այսպես. աղանդը հարաբերականորեն ոչ մեծ կրոնական խումբ է, որը գործում է երկրի հիմնական եկեղեցիներից անկախ: Այս սահմանումն այնքան էլ դիպուկ չէ, քանզի այն զուտ սոցիոլոգիական է: Եթե առաջնորդվենք այսպիսի սահմանումով, ապա օրինակ, Ֆրանսիայում Ուղղափառությունը կարող է միանգամայն համապատասխանել աղանդ հասկացությանը:

Սարկավագ Անդրեյ Կուրաևը իր «Սատանիզմը մտավորականության համար» գրքում տալիս է աղանդի աստվածաբանական սահմանումը. «Աղանդավորական է համարվում ցանկացած կրոնական գործունեություն, որն իրականացվում է Եկեղեցուց դուրս և ուղղված է նրա դեմ:

Սրա հետ մեկտեղ պետք է անմիջապես 2 ճշգրտում անել:

Նախ, պետք է ճշտել, որ ոչ մի աստվածաբան կամ եպիսկոպոս չի կարող գծել Եկեղեցու հստակ սահմանները: Եկեղեցին կյանք է Աստծո մեջ, կյանք Քրիստոսում: Ցանկացած բժիշկ գիտի, թե որքան դժվար է որոշել կյանքի ու մահվան սահմանը: Կենսաբանը հասկանում է, որ կենդանականի ու անկենդանականի միջև սահմանն այն աստիճան ակնհայտ չէ, որքան դա կարող է թվալ կենսաբանության ֆակուլտետի առաջին կուրսի ուսանողին: Եվ, այնուամենայնիվ, հասկանալի է, որ ճանապարհին փռվող ասֆալտը կենդանի մատերիա չէ: Նմանապես ակնհայտ է, որ «Աում Սինրիկյեն» կամ «Ագնի յոգան» քրիստոնեություն չէ, դա այն է, ինչ գտնվում է Քրիստոսի Եկեղեցուց դուրս:

Երկրորդ անհրաժեշտ ճշգրտումը. աղանդ չեն բուդիզմը կամ հինդուիզմը, որոնք ի հայտ են եկել մինչև Ավետարանը և նրան չեն ընդդիմանում: Բայց աղանդ են նեոբուդդիզմը (նորատեսակ բուդդիզմը) և նեոհինդուիզմը, որոնք փորձում են արևմտյան աշխարհում վերածնել ոչ ավետարանական կրոնականությունը, և հաստատվել են քրիստոնեության հետ ակնհայտ ու անխուսափելի պայքարում»:

Համաձայն արևմտյան կրոնագիտության, տոտալիտար աղանդների համար հայտանշական են 4 հիմնական հայտանիշեր:

1. Գուռուի (առաջնորդի) առկայություն՝ «Գուռուիզմ»

գուռու/առաջնորդԱղանդի մեջ ամեն բան սկիզբ է առնում առաջնորդից և ավարտվում է նրանով, որ ամեն ինչ պարփակվում է նրանում: Աղանդի մեջ, բացի առաջնորդից (նրա հետ կապից, ինչպես որ աղանդավորներն են այն պատկերացնում), որևէ կապ Աստծո հետ չկա և չի կարող լինել: Մեծ թվով աղանդներ քայքայվում են գուռուի մահից հետո, իսկ եթե դա տեղի չի ունենում, ապա կամ դրանցում հայտնվել է ժառանգորդ գուռու (հիշենք՝ «Ստալինն այսօրվա Լենինն է»), կամ ինքը կազմակերպությունն է իր վրա վերցնում այդ դերը: Կազմակերպության աճի հետ հայտնվում են գուռուի բազում օգնականներ, «մերձավոր անձինք», ովքեր շարքային աղանդավորների համար «փոքրիկ գուռուների» դեր են խաղում: Նրանք նմանակում են գուռուին, իսկ աղանդավորները՝ նրանց: Այսպիսի բրգաձև կառույցն ապահովում է կազմապերպության մեջ կառավարելիության խստությունն ու միօրինակությունը:

Շարունակությունը՝ այստեղ

Ըստ Ալեքսանդր Դվորկինի, «Տոտոլիտար աղանդներ» գրքույկի, Երևան, «Հայաստան», 2001

Կարդացեք նաև Ով վերահսկում է մարդու լեզուն, նա վերահսկում է նաև նրա գիտակցությունը

Ցանկացած աղանդի սկզբունքն է՝ մարդուն ներքաշել իր մեջ նախքան նա որևէ բան կիմանա իր մասին /մաս II/

Սկիզբը՝ այստեղ

աղանդ, աղանդավորՑանկացած աղանդի սկզբունքն է մարդուն ներքաշել իր մեջ նախքան նա որևէ բան կիմանա իր մասին։ Երբ մեկը փողոցից մտնելով եկեղեցի, ցանկանում է դառնալ նրա անդամ, նրան առաջին հերթին հարցնում են, թե ինչ գիտի տվյալ եկեղեցու մասին։ Եվ եթե նա հավատում է մի որևէ այլ բանի, ապա մարդուն պարզապես չեն մկրտի։ Բազմաթիվ եկեղեցիներում նորադարձների համար հատուկ դասընթացներ են անցկացվում։ Իսկ երբ մարդուն ներքաշում են աղանդ, ապա խնդիրը ճիշտ հակառակն է՝ «փակել նրա ետևից դուռը», քանի դեռ նա ոչինչ չի իմացել տվյալ կազմակերպության մասին։ Որովհետև, եթե «Օքսֆորդյան տեքստ» լրացնող մարդուն հայտնվի այն մասին, որ նա իրականում երկար տարիներ (եթե ոչ տասնամյակներ) ներքաշվում է դեստրուկտիվ (ապակառուցողական) աղանդի մեջ, և ստիպված է լինելու վճարել խոշոր գումարներ՝ անթիվ և անհամար դասընթացների համար, որ միայն և միայն մեկ անգամ լրացնելով «Օքսֆորդյան թեսթ» (ամբողջ դասընթացների կուրսը, ինչպես իրենք են անվանում՝ «սայենթոլոգիական կամուրջը», նվազագույնը 350 հազար դոլար արժե), նա ավելի շուտ ստորագրում է ստրկական պայմանագիր, և գիշեր ու ցերեկ աշխատելու է այդ աղանդի համար՝ կատարելով նրա պայմանները, որ իրեն կարող են ստիպել կատարել տարբեր տեսակի հանցագործություններ և հաստատապես կստիպեն խզել բոլոր տեսակի հարաբերությունները մտերիմների և հ բարեկամների հետ և այլն, եթե անդ ամենը հայտնվի նախապես, ապա շատ քչերը կհամաձայնեն մտնել տվյալ աղանդ։ Իսկ եթե մարդուն նախապես տեղեկացվի նաև սայենթոլոգիական բարձրագույն մակարդակի դասընթացների բովանդակության մասին, նա ուղղակի կսարսափի և չի ցանկանա ոչ մի ընդհանուր բան ունենալ սայենթոլոգների հետ։

Իսկ ավանդական եկեղեցիներում՝ նախքան եկեղեցու անդամ դառնալը, մարդը խոստովանում է իր հավատքն ու դավանանքը և նոր միայն դառնում Եկեղեցու անդամ։ Ի տարբերություն ցանկացած աղանդի, որտեղ գոյություն ունեն ինֆորմացիայի բազում շերտեր՝ նվիրվածների, ավելի նվիրվածների, շատ ավելի նվիրվածների համար, և այդպես շարունակ, ավանդական եկեղեցիներում չկան և չեն կարող լինել գաղտնիքներ։

Ըստ Ալեքսանդր Դվորկինի, «Տոտոլիտար աղանդներ» գրքույկի, Երևան, «Հայաստան», 2001

Կարդացեք նաև Ինչպիսի՞ քայլեր պետք է ձեռնարկել՝ խուսափելու համար աղանդների զոհը դառնալուց

Ցանկացած աղանդի սկզբունքն է՝ մարդուն ներքաշել իր մեջ նախքան նա որևէ բան կիմանա իր մասին /մաս I/

աղանդներ, սայենթոլոգիաՍովորաբար, ինձ տրվող առաջին հարցն այսպիսին է. ի՞նչ է տոտալիտար աղանդը և ինչպե՞ս որոշել, թե որ աղանդն է տոտալիտար, իսկ որը՝ ոչ։ … ամենաառաջին չափանիշը խաբեության առկայությունն է հավաքագրման ժամանակ։ Մարդիկ, որոնք փողոցում մոտենում են ձեզ, որպեսզի հրավիրեն իրենց մոտ, խնդրեն գումարային զոհաբերություններ կամ էլ՝ առաջարկեն իրենցից որևէ բան գնել, ճնշող մեծամասնությամբ աղանդների ներկայացուցիչներ են, որոնք երբեք ձեզ չեն հայտնի, թե ինչի համար են պետք փողերը և ինչ կազմակերպություն է ձեզ հրավիրում։ Գրեթե այն ամենը, ինչ նրանք ձեզ կհայտնեն, քիչ թե շատ բացահայտ խաբեություն է…

Կամ էլ, երեկոյան վերադառնալիս, ձեր փոստարկղում հայտնաբերում եք թերթիկ՝ հետևյալ հարցերով. «Ցանկանո՞ւմ եք ճանաչել ձեզ, ծանոթանալ ինքներդ ձեզ հետ», կամ՝ «Դուք մեզ մոտ կարողեք անվճար օքսֆորդյան թեսթ անցնել»։ Այստեղ գործում է աշխարհում ամենավտագավոր՝ սայենթոլոգիան աղանդը։ Եվ այս ամենը խաբեություն է. օքսֆորդյան թեսթը բացարձակապես կապ չունի ոչ Օքսֆորդ քաղաքի, ոչ Օքսֆորդի համալսարանի, ոչ էլ, առհասարակ, հոգեբանության հետ։ Այն կազմել է առևտրային նավաստի, որը երբևիցե չի ստացել հոգեբանական կրթություն։ Այդ թեսթը պարունակում է շատ մանրամասն, ըստ որում՝ խիստ անձնական 200 հարց, և այն լրացնող մարդն իր կյանքի մանրամասները հայտնում է անհայտ անձանց։ Հարցաթերթիկն անանուն չէ, անհրաժեշտ է հայտնել տարբեր տվյալներ, այդ թվում՝ հասցե, հեռախոս, անուն, ազգանուն, տարիք։ Այդ թեսթի արդյունքը, որպես կանոն, հետևյալն է. դուք հաղորդակցման ոլորտում լուրջ պրոբլեմներ ունեք (իսկ ո՞վ չունի այդպիսի պրոբլեմ) և որպեսզի վիճակը շտկվի, անհրաժեշտ է իրենց մոտ մի փոքրիկ դասընթաց անցնել՝ հիմնված համաշխարհային ճանաչման արժանացած գիտական մեթոդի վրա, որը ոչ մի կապ չունի կրոնի հետ։ Եվ այդպես, մարդիկ ընկնում են սայենթոլոգների աղանդ։

Շարունակությունը՝ այստեղ

Աղբյուրը՝ Ալեքսանդր Դվորկին, Տոտոլիտար աղանդներ, Երևան, «Հայաստան», 2001

Կարդացեք նաև Ինչպիսի՞ քայլեր պետք է ձեռնարկել՝ խուսափելու համար աղանդների զոհը դառնալուց