Աղանդներում տիրում է արժեքների փոփոխված համակարգ, եթե ընդունվում են միայն ներխմբային արժեքները

փոփոխված արժեքներԱյսպիսով, մենք նշեցինք տոտալիտար աղանդների 4 հայտանիշերը: Դրանցից յուրաքանչյուրի մասին կարելի է շատ երկար խոսել: Մասնավորպես, շատ հայտանիշեր ունեն կադրային տիպի կազմակերպությունները՝ միասնական լեզու (աղանդավորական ժարգոն), մեկուսացում ողջ արտաքին աշխարհից, արժեքային համակարգի փոփոխություն՝ այնպես, որ ընդունելի են լինում միայն ներխմբային արժեքները: Օրինակ, «Հերբալայֆ»-ում ես դիտարկել եմ այսպիսի մի պատկեր. «Մեր կազմակերպությունը ձեզ է նվիրում բացարձակապես անվճար մի նվեր»: Սրան ի պատասխան բոլորը խանդավառված ծափահարում են և «ուռա» գոռում: Դրան հետևում է միանգամայն բնութագրական մի վերջաբան. «Այդ նվերը… թող ոտքի կանգնեն այն երջանիկները, ովքեր ճանաչում են Մարկ Քեթլինին (անունը ես եմ հորինել – Ա. Դ.), ով է նրան տեսել (կանգնում են 2-ը): Թող կանգնեն ձեզանից նրանք, ովքեր լսել են նրան ձայներիզով (կանգնում են մի քանիսը): Մեր կազմակերպությունը ձեզ է նվիրում անհավանական, ցնցող մի նվեր: Դուք չեք հավատա ձեր ականջներին, երբ լսեք, թե ինչ նվեր է տալիս ձեզ մեր կազմակերպությունը: Այժմ դիստրիբյուտորների (տարածողների) դասընթացում հեռախոսով ձեզ 20 րոպե տևողությամբ համապատասխան հրահանգներ կտա Մարկ Քեթլինը՝ մի մեծ ու անգերագնագատելի դիստրիբյուտոր, որն այսինչ քանակի Արտադրանք է տարածել»:

Կարող եք պատկերացնել՝ մարդիկ լաց էին լինում: Սրահում տեղի էր ունենում անհավանական մի բան՝ հեկեկոց, ծափահարություն: Սա էլ հենց արժեքների փոփոխված համակարգն է, որտեղ բոլորին անծանոթ Մարկ Քեթլինն աստվածացման առարկա է դարձվում: Նույնը վերաբերում է առաջին հայտանիշին՝ առաջնորդությանը, քանզի առաջնորդությունը գործում է բոլոր մակարդակներում: Ինքը՝ առաջնորդը՝ նորաստեղծ աղանդի ցանկացած գուռու, հիանալիորեն հասկանում է, որ եթե ինքն ուզում է պահպանել իշխանությունը, ապա պետք է հեռու մնա աղանդի անդամներից՝ ինչ-որ դիստանցիա պահպանի: Պետք է հնարավորինս քիչ երևա, հակառակ դեպքում բոլորը կտեսնեն, որ նա ապրում է սովորական մարդու կյանքով: Ավելի լավ է փոքրիկ առաջորդներ ունենալ, որոնք գուռուի մերձավորներից կլինեն, բայց որոնց կարելի է շոշափել, իսկ նրանք անմիջականորեն շփվում են բարձրագույն արժեքներիի հետ, ուստի և նրանց միջոցով կարելի կլինի «շոշափել» անձամբ գուռուին:

Այս համակարգը շատ լավ է աշխատում վերից վար ուղղությամբ: «Քրիստոսի Եկեղեցում» գոյություն ունի խրատատու-դաստիարակի համակարգը. աղանդի անդամներից յուրաքանչյուրն ունի իր խրատատուն: Այդ խրատատուն մարդ է, որին դուք պետք է հնազանդվեք անառարկելիորեն: Դուք պետք է հանդիպեք նրան շաբաթական մի քանի անգամ և հաշվետվություն տաք նրան այն ամենի մասին, ինչ ձեզ հետ տեղի է ունեցել: Դուք ամեն բանում՝ անգամ մանրուքներում, պետք է նմանակեք նրան:

Յուրաքանչյուր խրատատու իր խրատատուն ունի, որին նա նույն կերպ հնազանդվում է և որին նա պետք է նմանակի: Այսպիսի բուրգը իր վերնախավով հենվում է աղանդի հիմնադրին՝ Կիպա Մակինային՝ բոլոր խրատատուների միակ խրատատուին: Ստացվում է, որ կազմակերպությունը բաղկացած է հազարավոր փոքրիկ կիպ մասնիկներից, քանի որ նմանակումն ընթանում է վարից վեր՝ յուրաքանչյուր խրատատու նմանակում է իր խրատատուին: Սա ինքնատիպ հոգևոր պատճենում է  (клонирование): Իսկ ամբողջական առումով սա գուռուական համակարգ է:

Ըստ Ալեքսանդր Դվորկինի, «Տոտոլիտար աղանդներ» գրքույկի, Երևան, «Հայաստան», 2001

Կարդացեք նաև Աղանդները ստեղծում են կեղծ ընտանեկան արժեքների մթնոլորտ

Մարդու համար դժվար է խոստովանել, որ ինքը հիմարություն է արել

աղանդ, հերբալայֆԱղանդներից յուրաքանչյուրը մի որոշակի համադրություն է, նրանք բավական բարդ և ոչ միանշանակ ծագում ունեն (հազվադեպ բացառություններով)։ Եվ այս էկլեկտիկ «կրոնական հետմոդեռնիզմ»-ն էլ հենց այն կեղծ համադրության պտուղն է, որն սկիզբ է առել Բլավատսկայայից և նրա թեոսոֆիական* տեսություններից. երբևիցե գոյություն չունեցած մի արհեստական համադրություն, որն սպանում է իսկական կրոնական զգացմունքները։ Հարցը չափազանց բարդ է. կարելի՞ է այդ աղանդներն ընդհանրապես կրոն համարել։ «Կրոն» բառը նշանակում է «հաղորդակցություն Աստծո հետ», իսկ աղանդներում այդ հաղորդակցությունը մշտապես տեղի է ունենում առաջնորդի հետ, աղանդի պարագլխի հետ։

Գոյություն ունեն աղանդներ, որոնք չունեն ուսմունք, ուսմունք Աստծո մասին։ Ժամանակակից դասական ձևակերպմամբ, անգամ կրոն հասացության ամենալայն իմաստով, կրոն է կոչվում մահվան հաղթահարման և հոգևոր աշխարհի հետ կապ հաստատելու փորձը։ Կրոնագետները նմանատիպ աղանդներն անվանում են կոմերցիոն պաշտամունքներ։ Այդպիսի աղանդի տիպիկ օրինակ է «Հերբալայֆ»-ը։ Այս աղանդը կրոնական ուսմունք չունի, բայց գործելակերպն ամբողջովին աղանդավորական է։

Ալեքսանդր ԴվորկինՊատմեմ «Հերբալայֆ» կատարած այցիս տպավորությունները։ Այստեղ գալով, սկզբում լսում ես խլացուցիչ երաժշտություն։ Բոլորը պարում են, թռչկոտում միևնույն տակտի ներքո, միասնաբար վանկարկում են։ Այնուհետև, երաժշտույթւոնը կտրուկ դադարոմ է, դուրս է գալիս մի մարդ և սկսում խոսել։ Նա խոսում է անգլիական ակցենտով և շարահյուսությամբ։ Եվ այսպես են խոսում բոլոր այնտեղ գտնվողները, բոլորը՝ միանման։ Ես հարցրեցի, թե արդյոք իրենցից որևէ մեկը գիտի անգլերեն։ Պարզվեց, որ չգիտեն։ Բայց խոսում են մոտավորապես այսպես. «Բարև ձեզ, մենք շատ ուրախ ենք ձեզ ողջունելու այստեղ։ Ինչ լավ է, որ դուք եկել եք, մենք ուրախ ենք, որ դուք այստեղ եք այսօր»։ Եվ սկսում են «հերբալայֆի ավետարանի» պատմությունը ամերիկացի Մարկ Հյուզի մասին, որի մայրը հոլիվուդյան դերասանուհի է եղել։ Նրան մի դեր խաղալու համար պետք էր 20 կիլոգրամ նիհարել և նա հասնում է դրան որոշակի դիետայով։ Խաղում է իր դերը, ստանում «Օսկար» մրցանակ, բայց շուտով մահանում է, որովհետև դիետան ճիշտ չէր եղել։ Եվ Մարկ Հյուզը, մի ազնվաբարո մարդ, երդվում է գտնել միջոց, որով բոլորը կկարողանան նիհարել և չմահանալ։ Նա արշավում է Հիմալայներ, շփվում այնտեղի իմաստունների հետ, գտնում այն միջոցը, որը մարդուն տալիս է ուժ, աշխուժություն, առողջույթւոն՝ միանգամից աշխարհում ամեն ինչ։ Վերադարձին նա իր տատին գտնում է մահամերձ վիճակում, այնպես որ անգամ բերանը բացել չի կարողանում։ Նրան տալիս է իր բերած միջոցից և տատիկն արդեն հաջորդ օրը սկսում է «պոլկա» պարել և զբաղվում է այդ դեղամիջոցը Լոս-Անջելեսով մեկ վաճառելով։ «Եվ ահա վերջապես, ես ուրախ եմ, որ դուք մեր խմբին մերձենալու մի այսպիսի առիթ ունեք։ Թող կանգնեն նրանք, ովքեր կարող են պատմել այս ամենի մասին»։

աղանդներԵվ մեկը մյուսի ետևից բեմ են բարձրանում մարդիկ։ Դա շատ նման է այն բանին, երբ մարդիկ ելույթ են ունենում աղանդավորական հավաքույթներում. երբ ինչ-որ մեկն ասում է, թե ինքն էլ էր մեղավոր, իսկ հիմա սուրբ է։ Եվ, ահա, ինչ-որ մեկն սկսում է պատմել. «Ես թոքախտով հիվանդ էի (կամ խոց ունեի, կամ էլ լյարդի կեսը կտրված էր), ես սկսեցի հերբալայֆ օգտագործել, և ընդամենը 3 շաբաթ անց, տեսեք, թե ինչպիսին եմ ես»։ «Շնորհակալ եմ քեզանից, Արդատադրա՜նք (այսինքն՝ հերբալայֆ), դու փոխեցիր իմ կյանքը»։

Այստեղ առկա են աղանդի բոլոր հատկանիշներ՝ մեկուսացված շրջապատ, սեփական լեզու, ընտրյալության զգացում, առաքելության զգացում, որն իրենք բերում են աշխարհին։ Նրանք նույնիսկ իրենց կարգախոսն ունեն՝ «Our mission is nutrition!»` «Մեր առաքելությունը սնունդն է»։ Իսկ կրոնական ուսմունքն այստեղ բացակայում է։

Ամեն ինչ բացատրվում է շատ պարզ. «Հերբալայֆ»-ը կոմերցիոն բնույթի կազմակերպություն է՝ կառուցված բուրգի նմանությամբ, որտեղ հարստանում է միմիայն վերնախավը՝ ամենանեղ շրջանակը։ Իսկ ինչպե՞ս պահել մյուսներին։ Կա ինչ-որ մի դեղամիջոց, որի միջոցով մարդը կա՛մ կնիհարի, կա՛մ էլ՝ ոչ։ Դրա բաղադրությանը մենք ծանոթ չենք՜ Կարելի է միայն ենթադրել, որ այն պարունակում է մի շարք ամֆետամիններ**, որոնք արագացնում են նյութափոխանակությունը։ Մարդը գնում է հերբալայֆ, նիհարում է, կամ էլ՝ հակառակը։ Իսկ հետո ի՞նչ։ Իսկ հետո ասվում է՝ նիհարեցիք դուք թե ոչ, կարող եք դառնալ հեքիաթային հարուստ մարդ, եթե փորձեք տարածել հերբալայֆը։ Մարդը գնելով այդ արտադրանքը, վաճառում է իր բոլոր ծանոթներին և մտերիմներին (որովհետև, դուք գնում եք այդ արտադրանքը սեփական փողերով և հետո միայն սկսում վերավաճառել)։ Եվ ահա, ամբողջ բնակարանը լցված է հերբալայֆով, ո՞ւր խցկել՝ չգիտեք։ Եվ այդտեղ է, որ միանում է երրորդ էլեմենտը. շատ լավ, դուք չնիհարեցիք և չհարստացաք, բայց դրա փոխարեն՝ դուք ընտրյալների մի հիասքանչ կազմակերպության անդամ եք, որն աշխարհին բերում է ազատույթուն և լուսավորություն։ Այսինքն՝ առողջության և հարստության փոխարեն տրվում է գաղափարախոսություն։ Եվ մարդը, որքան ավելի շատ է ուժ և առողջույթուն ներդնում այդտեղ, այնքան ավելի դժվարանում է հեռանալը, ինչպես դա տեղի ունեցավ Մոսկվայում «MMM» Մավրոդիի հետ, որը բոլորին դաժանորեն խաբեց, իսկ հետո նրան պատգամավոր ընտրեցին։ Չափազանց դժվար է մարդու համար խոստովանել, որ ինքը հիմարություն է արել։ Այն ամենն ինչ նա ներդրել է, նրան պահում է։ Օրինակ՝ երբ Միլերը XIX դարում հայտարարեց Քրիստոսի գալուստի և աշխարհի վախճանի մասին (ադվենտիզմի*** սկիզբը), մարդիկ դադարեցին վարել-ցանել և սպիտակ հագուստներով հավաքվեցին մի սարի վրա։ Բայց Քրիստոսի գալուստը տեղի չունեցավ, աշխարհի վերջը չկայացավ։ Թվում էր, թե վե՛րջ. ադվենտիզմը չի լինի այլևս, բայց ոչ՝ միայն մի քանիսը հեռացան, իսկ մնացածները սկսեցին բացատրույթւոններ մոգոնել, թե ինչու դա տեղի րունեցավ և նրանց հավատքն ավելի ամրապնդվեց։ Այստեղ ևս նույնն է. չափազանց շատ են ներդրել, ուստի դժվար է հրաժարվելը։

* Միստիկ ուսմունք՝ ստեղծված Ելենա Բլավատսկայայի կողմից։ Այն բուդդիզմի և արևելյան այլ կրոնների և օկուլտիզմի ու այլափառ քրիստոնեության տարրերի էկլեկտիկ խառնուրդ է։

** Դեղամիջոցներ են, որոնք օգտագորվում են որպես թմրանյութ և կախվածություն առաջ բերելու հատկություն ունեն։

*** Հիմնվել է բողոքական շարժման ճյուղերից մեկի՝ Մկրտչական (բապըիստական) եկեղեցու անդամ Ուիլիամ Միլերի (1772-1849 թթ.) կողմից։ Քարոզում են Քրիստոսի մոտալուտ գալուստը։ Առաջնորդներից են նաև Հ. Էդսոնը և Հ. Ուայթը։ Գործում է ՀՀ-ում։

Ըստ Ալեքսանդր Դվորկինի, «Տոտոլիտար աղանդներ» գրքույկի, Երևան, «Հայաստան», 2001

Կարդացեք նաև Ով վերահսկում է մարդու լեզուն, նա վերահսկում է նաև նրա գիտակցությունը