Պաշտպանենք մեր մերձավորներին հույզերի հմուտ վաճառականներից

15409733_1251013724955092_1156281724_o    Ի՞նչ է աղանդը կամ ո՞վքեր են աղանդավորներ… Այս հարցին են անդրադարձել «Աղանդ» (“Секта”) գեղարվեստական ֆիլմի հեղինակները (ռեժիսոր` Վալերի Դևատիլով):

    Ֆիլմը պատմում է, թե ինչպես մարդը կյանքի դժվար պահերին խաբվելով, կարող է սփոփանք գտնել անծանոթ մարդկանց շրջապատում, ովքեր խոսում են միայն «սիրո և ճշմարտության» մասին: Իսկ ավելի ուշ նա գիտակցում է, թե ինչ է իրականում թաքնված այդ «սիրո և ճշմարտության» ետևում… Continue reading

«Դիալոգ» ՀԿ-ի հերթական սեմինարների շարքն արդեն մեկնարկել է

Դիալոգ ՀԿ DIalog NGO

«Դիալոգ» ոչ ավանդական կրոնական կազմակերպություններից տուժած անձանց աջակցող հասարակական կազմակերպությունը ս.թ. մարտի 9-ից սկսել է «Աղանդավորական քարոզչության կանխարգելումը երիտասարդների միջավայրում» խորագիրը կրող դասընթաց-քննարկումների շարքը։

Ոչ ավանդական կրոնական ուղղությունների աճը և նրանց տարաբնույթ դրսևորումները երիտասարդների միջավայրում մեծացնում են նշված երևույթների պատճառների և հետևանքների մասնագիտական ուսումնասիրության կարևորությունը։ Ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվել են  երիտասարդների միջավայրում առավել մեծ հետաքրքրություն ներկայացնող ուղղությունները, վեր են հանվել երիտասարդներին տարբեր ոչ ավանդական կրոնական ուղղությունների մեջ ներգրավվելու հիմնական խնդիրները,  ինչպես նաև քարոզչության կանխարգելման մեթոդները։

Dialog NGO Դիալոգ ՀԿ

Դասընթաց-քննարկումների ընթացքում մասնակիցները հնարավորություն կունենան խորքային գիտելիքներ ձեռք բերել ներկայումս երիտասարդներին հետաքրքրող որոշ կրոնական ուղղությունների, այդ ուղղություններում նեգրավված երիտասարդների մտածողության և սոցիալական վարքի առանձնահատկությունների մասին, աղանդավորական քարոզչության կանխարգելման մեթոդների, ինչպես նաև կախվածությունների` դրանց պատճառների և կանխարգելման վերաբերյալ։ Դասընթացները կանցկացնեն այդ ոլորտում մասնագիտացած աստվածաբաններ, հոգեբաններ, հոգևորականներ։

Ծրագրի մասին հավելյալ տեղեկություններին և նորություններին կարող եք ծանոթանալ այստեղ:

Դասընթացները տեղի են ունենում երեքշաբթի և չորեքշաբթի օրերին, ժամը 19.00-ին Արարատյան Հայրապետական թեմի առաջնորդարանի դահլիճում։ Սիրով սպասում ենք բոլոր հետաքրքրվածներին և ոլորտի մասնագետներին։

«Դիալոգ» ՀԿ

 

ԱՂԱՆԴ, ՀԵՐՁՎԱԾ ԵՎ ՀԵՐԵՏԻԿՈՍՈՒԹՈՒՆ

Աղանդ, հերձված և հերետիկոսություն. այս երեք շարժումներն էլ եղել են թե՛ անցյալում և թե՛ մեր օրերում: Նրանք առաջացել են հատկապես այն երկրներում, որտեղ քաղաքական, տնտեսական և կրոնական անկայուն վիճակ է տիրել: Սրանցից յուրաքանչյուրն իր առաջացման, ծագման և զարգացման պատճառն ու նախապատմությունն ունի: Հարկ է նշել, որ այս շարժումները կրոնական քարոզչություն երանգով հետապնդում են նաև որոշակի քաղաքական նպատակներ: Ուստի հարկ է յուրաքանչյուրի մասին առանձին խոսել:

ԱՂԱՆԴ

գուռու/առաջնորդՔրիստոսի Մեկ և Միակ Եկեղեցու պաշտոնական դավանանքին հակասող ուսմունք դավանող և քարոզող, հաճախ նաև ուղղակի ընդդեմ Եկեղեցու հանդես եկող մարդկանց այն խումբը, որի խզումը Եկեղեցու հետ և բաժանումը նրանից արդեն իսկ կատարված իրողություն է, կոչվում է աղանդ կամ աղանդավորական շարժում:

Աղանդները նույնքան հին են, որքան Եկեղեցին՝ այսինքն նրանց գոյությունը պայմանավորված է եղել եկեղեցու գոյությամբ, մշտապես սնվելով և խեղելով Նրա ուղղափառ դրույթները: Մերօրյա աղանդները, սակայն, հիմնականում ծագել են արևմտյան երկրներում և Արևելք են թափանցել այնտեղից ԺԹ (XIX) դարի երկրորդ կեսին և Ի (XX) դարի սկզբին:

Վերջին շրջանի աղանդներն աչքի են ընկնում իրենց ծայրահեղ հարձակողականությամբ և այլատյաց անհանդուրժողականությամբ: Այդ իսկ պատճառով դրանք հաճախ անվանվում են նաև տոտալիտար աղանդներ:

Աղանդները գրեթե անխտիր հիմնվել են Եկեղեցուց բաժանված որևէ «գործչի» կամ անհատի կողմից, որն ինքն իրեն հայտարարել է միակ ճշմարիտ ուսուցիչ ու հավատացյալ: Սա աղանդավորական խմբի ծագման հիմնական մեխանիզմն է:

Այս առումով հստակ է, որ այսօր աղանդներ կարելի է միանշանակ կերպով համարել հոգեգալստականներին, ադվենտիստներին, մորմոններին (որոնք իրենց կոչում են նաև Հիսուս Քրիստոսի վերջին օրերի սրբերի եկեղեցի), մունականներին, Եհովայի վկաներին, սայենտոլոգներին, անտրոպոսոֆներին և այլն:

ՀԵՐՁՎԱԾ

Քաղկեդոնի ժողովԻ տարբերություն աղանդի, հերձված է կոչվում Եկեղեցու մեջ տեղի ունեցած խզումն ու բաժանումը, երբ Եկեղեցու որևէ մեկ հատված բաժանվում է մնացյալ հատվածից` մեծ մասամբ վարչական և երբեմն միայն աստվածաբանական տարաձայնությունների պատճառով: Այդ իմաստով յուրաքանչյուր հերձվածի հետևանքը Եկեղեցու մասնատումն է:

Քրիստոսի Եկեղեցին իր պատմության ընթացքում ենթարկվել է երեք խոշոր մասնատումների: Առաջին մեծ բաժանումը տեղի է ունեցել 451 թվականին` Քաղկեդոնի ժողովից հետո, երբ առաջացան Արևմտյան և Արևելյան Ուղղափառ Եկեղեցիները: Երկրորդը 1054 թվականին էր, երբ ծնվեցին Կաթոլիկ և Ուղղափառ Եկեղեցիների ընտանիքները, իսկ վերջինը` Բողոքականության ծնունդն էր` Կաթոլիկ Եկեղեցու ծոցում, ԺԶ (XVI) դարում: Այդպես առաջացան քրիստոնեության չորս մեծ ընտանիքները` Ուղղափառ (Արևելյան և Արևմտյան), Կաթոլիկ և Բողոքական:

Տիեզերական Եկեղեցում տեղի ունեցած հերձվածների պատճառով վերջին երկու դարերում տուժեց նաև Հայ Եկեղեցին, որը մինչ այդ մեծ զրկանքների գնով կարողացել էր պահպանել իր նախնական պարզությունն ու ամբողջականությունը: Սակայն ԺԸ (XVIII) դարում կաթոլիկ միսիոներների քարոզչության հետևանքով որոշ հավատացյալներ հեռացան Հայ Եկեղեցուց և հաղորդության մեջ մտան Կաթոլիկ Եկեղեցու հետ` ստեղծելով Կաթողիկե Հայերի հարանվանությունը, իսկ ԺԹ (XIX) դարում, այս անգամ արդեն բողոքական քարոզիչների ջանքերով, որոշ հայորդիներ ընկան Բողոքական շարժման ազդեցության տակ, հիմք դնելով մի նոր հարանվանության: Հատկանշական է, որ վերջինս 150 տարվա պատմություն ունի և իր ձևի ու բովանդակության մեջ լինելով մի մասնաճյուղը ընդհանուր բողոքական շարժման` կոչվել է բողոքական, փրոտեստանտ, ավետարանական կամ ավետարանչական և, որն այսօր ինքն իրեն անվանում է Հայ Ավետարանական Եկեղեցի:

ՀԵՐԵՏԻԿՈՍՈՒԹՅՈՒՆ

Հերետիկոսությունը Եկեղեցու ծոցում ծնված և գոյություն ունեցող, սակայն Եկեղեցու դավանությանն անհամապատասխան այն ուսմունքն է, որը չի վերածվում աղանդի կամ հերձվածի, այլ շարունակում է իր գոյությունը Եկեղեցու ներսում: Այդպիսի պարագային Եկեղեցին ստիպված է քարոզչական պայքար մղել այդ ուսուցման դեմ` տիեզերական կամ տեղական ժողովներում ընդունված համապատասխան կանոններով:

Երբեմն հերետիկոսությունը հնարավոր է լինում բուժել, իսկ երբեմն էլ հերետիկոսությունն ի վերջո առաջնորդում է բաժանման և վերածվում աղանդի:

Աղբյուրը՝ Քրիստոնեական, հանրամատչելի գիտելիքներ բոլորի համար, Վանաձոր, 2001

Կարդացե՛ք նաև Ինչպե՞ս վարվել փողոցում քարոզող Եհովայի վկաներին հանդիպելիս

Համակարգը մշտապես ճիշտ է. եթե այն չի աշխատում, մեղավորը մարդն է

աղանդԱղանդավորական յուրաքանչյուր համակարգ իդեալական համակարգ է (հիշենք՝«Մարքսի ուսմունքն ամենազոր է, քանի որ ճշմարիտ է»), այն պետք է գործի 100%-ով, իսկ եթե չի գործում, մեղքը ձեզ վրա է ընկնում։ Ասենք, դուք սայենթոլոգիական մեթոդի օգնությամբ փորձել եք ձերբազատվել ամաչկոտությունից և դա ստացվել է, ուրեմն՝ փառք մեթոդին։ Եթե դուք չեք ձերբազատվել, ամեն դեպքում փառք մեթոդին, իսկ ձեր չձերբազատվելու պատճառը ձեր մեջ փնտրեք։ Մեղքը ձերն է, ուրեմն գտեք, թե ի՞նչն է պատճառը, ինչո՞ւ մեթոդը ձեզ վրա չի ազդում։ Կրեք ձեր պատիժը, ապրեք խոստացված ռեժիմով, քանի դեռ մեթոդը չի ներգործել։

Շվեդական «Կյանքի խոսք» աղանդում (այժմ այն տարբեր անվանումներով ողողել է Ռուսաստանի հյուսիս-արևելքը) ասում են, որ յուրաքանչյուր խոսք օժտված է ստեղծագործական ուժով։ Դուք մի խոսք եք ասել, ուրեմն՝ կլինի այդ խոսքի համեմատ։ Ասենք, ձեզ վրա ձեռք են դրել՝ բժշկություն կատարելու նպատակով, բայց դուք չեք բժշկվել, այնուամենայնիվ, դուք պետք է ասեք, որ բժշկվել եք, քանի որ եթե ասեք որ չեք բժշկվել, ապա միևնույն է՝ ձեր սեփական խոսքով դուք երբեք չեք բժշկվի։

Այսպիսին է նաև նրանց մոտեցումը խոստովանությանը, թեպետ նրանց խոստովանությունը մեր հասկացած խոստովանությունը չէ, այլ ավելի շուտ՝ «հակադարձ խոստովանություն»։ Եթե ասեք, որ մեղավոր եք, կնշանակի, որ դուք հենց այդպիսին եք, ուստի պետք է խոստովանեք, որ դուք հիանալի եք, որ դուք սուրբ եք։ Կարելի է չասել, թե այդ դեպքում մեղքի ինչ հսկայական բեռ է ընկնում մարդու վրա, որը չի կարող չգիտակցել իր մեղսականությունը, բայց այլ «սրբերի» օրինակով տեսնում է, որ այն չպետք է լինի։ Իսկ մեղքի բարդույթը մարդուն ձեռնածու կամ կառավարելի դարձնելու ամենաարդյունավետ լծակներից մեկն է։

Առաջնորդի ցանկացած խոսք պետք է ընդունվի ամբողջությամբ և ամբողջությամբ էլ սերտվի։ Եթե դուք ասեք, որ չեք կարող հասկանալ այն՝ դրանում առկա ինչ-ինչ անհամապատասխանության պատճառով, ապա դրա մեղքը ձերն է, քանի որ դուք, ի տարբերություն ողջ խմբի, դեռևս հասու չեք եղել առաջնորդի խոսքում բովանդակված բարձրագույն և փրկարար ճշմարտություններին։ Ավելին, եթե լսելու լինենք ինչ-որ մի գուռուի խոսքը, ապա մի տարօրինակ տպավորություն է ծագում՝ չկա ո՛չ տրամաբանություն, ո՛չ էլ հետևողականություն։ Հաճախ թվում է, թե նա ինչ-որ անհասկանալի բան է ծամծմում՝ սկզբում ասում էր մեկ բան, իսկ մի երկու դարձվածքից հետո՝ դրան հակասողը, և այպես անվերջ։

աղանդԻրականում դրանում ևս խոր իմաստ կա։ Չէ՞ որ, եթե խոսքը տրամաբանված է, թեկուզև ամենախելահեղ կերպով, ապա այդ տրամաբանությանը հետևելու համար հարկ է լարել մտածողությունը։ Իսկ եթե անհասկանալի բան են խոսում, ապա կամքը լարելու կարիք չկա։ Միտումնավոր կերպով ձեզ ետ են վարժեցնում սեփական կամքից օգտվելուց։ Գիտակցությունը որսում է միայն ինչ-որ պատառիկներ, և դուք չեք նկատում այդ անհեթեթությունները։ Եթե դա տեղի է ունենում, ուրեմն, դուք բռնվել եք, դուք աղանդի անդամ եք։

Մարդկանց աղանդի մեջ են պահոմ նաև սարսափի (фобия)՝ մարդուն հանգիստ չտվող վիճակների միջոցով։ Շատերն ի ծնե ունեն նման սարսափ. մեկը վախենում է մկներից, մյուսը՝ բարձրությունից։ Իսկ աղանդավորներին ներշնչվում է խմբից դուրս գալու իռացիոնալ սարսափ. դուք ճիշտ ճանապարհ եք ոտք դրել, բայց եթե կրկին խոտորվեք, ապա ձեզ, ձեր հարազատների, ողջ մարդկության հետ սարսափելի բան կպատահի։ Այդ պատճառով մարդիկ խուճապի հասնող աստիճանի վախենում են դուրս գալ աղանդից։ Եթե հաշվի առնենք, որ նախկին կապերը խզված են, փողերն ու բնակարանը հանձնված են աղանդին, ապա կպարզվի, որ գնալու տեղ էլ չկա։ Մասնագիտությունն ու աշխատանքը կորսված են, ընկերներ չկան, ուրեմն էլ ո՞ւր վերադառնալ։ Մարդը դառնում է մասնագիտացված աղանդավոր։ Եվ որքան ավելի շատ բան է տրված աղանդին, այնքան ավելի է դա մարդուն պահում աղանդի մեջ՝ որքան ավելի շատ արժեքներ, կյանքի տարիներ են տրված աղանդին, այնքան ավելի դժվար է այնտեղից դուրս գալը։ 

Ըստ Ալեքսանդր Դվորկինի, «Տոտոլիտար աղանդներ» գրքույկի, Երևան, «Հայաստան», 2001

Կարդացեք նաև Տոտալիտար աղանդների 4 հիմնական հայտանիշերը. «Էզոթերիկ խզում» (IV)

Տոտալիտար աղանդների 4 հիմնական հայտանիշերը. Կազմակերպություն (II)

Սկիզբը՝ այստեղ

կազմակերպություն / աղանդԱղանդավորական կազմակերպությունը կրոնական կազմակերպություն չէ՝ այն իմաստով, ինչ մենք սովորաբար պատկերացնում ենք: Եթե այն համենատելու լինենք մի որևէ բանի հետ, ապա ամենից շատ այն նման է մաֆիայի կամ լենինյան տիպի կադրային կուսակցության, որը հանդես է գալիս որպես «մեկ որոտալի բռունցք»՝ երկաթյա կարգապահությամբ և անառարկելի ենթակայությամբ, կարևոր դիրքեր զավթելու միանգամայն որոշակի նպատակադրությամբ (փոստ, հեռախոս, հեռագիր և այլն՝ տվյալ դեպքում փոխաբերական իմաստով)՝ տիրելու համար նախ մի երկրին, ապա նաև՝ ողջ աշխարհը:

Տոտալիտար աղանդներից գրեթե ոչ մեկն իր գլխավոր նպատակը չի համարում փողոցներում կատարվող այն հավաքագրումները, որի ականատեսն ենք լինում ամենքս: Նրանց գլխավոր նպատակն այնպիսի ազդեցիկ դիրքերի գրավումն է, որոնք կօգնեն նրանց իրենց հավատքի ուսմունքը, իրենց կազմակերպությունը պարտադրելու մարզին, երկրին, աշխարհին:

Ռուսաստանն այժմ ներկայանում է որպես դասական օրինակ այն բանի, թե ինչպես են գործում աղանդավորները: Ըստ երևույթին, առաջատար աղանդների (մունականներ, սայենթոլոգներ, կրիշնայականներ և այլն) միջև առկա է ազդեցության ոլորտների բաշխման մասին մի չհայտարարված պայմանագիր՝ ասենք, մունականները գործում են կրթության ոլորտում, սայենթոլոգները մղվում են ռազմական արդյունաբերություն և այդ ոլորտի վարչական մարմին, կրիշնայականները կապեր են հաստատում մթերային և դեղագործական արդյունաբերության հետ, «Քրիստոսի եկեղեցին» գործում է երիտասարդության շրջանում՝ տեխնիկական բուհերում և տեխնիկումներում: Յուրաքանչյուրը ձգտում է ղեկավար դիրքեր զավթել: Եթե սայենթոլոգներն իրենց են ենթարկում ֆաբրիկայի տնօրենին, ապա այդպիսով բոլոր աշխատողները հայտնվում են իրենց տրամադրության տակ: Այսինքն՝ ավելի հեշտ է սեփական համակարգը վերևից հաստատելը: Եթե մունականները դավանափոխում են ուսուցչուհուն, ապա վերջինս դեպի իրենց է ուղղորդում ողջ դասարանը: Մոսկովյան դպրոցներից մեկն այցելած ֆրանսիական հեռուստախումբը հաղորդում էր նկարահանել մի մունական ուսուցչուհու մասին, որը պարզամիտ հպարտությամբ հայտնում էր, որ մեկ տարվա աշխատանքի արդյունքում 60 աշակերտից 20-ը սկսել էին պարբերաբար այցելել «Միավորման եկեղեցու» աղոթաժողովներին:

Շարունակությունը՝ այստեղ

Ըստ Ալեքսանդր Դվորկինի, «Տոտոլիտար աղանդներ» գրքույկի, Երևան, «Հայաստան», 2001

Կարդացեք նաև Մարդու համար դժվար է խոստովանել, որ ինքը հիմարություն է արել

Մարդու համար դժվար է խոստովանել, որ ինքը հիմարություն է արել

աղանդ, հերբալայֆԱղանդներից յուրաքանչյուրը մի որոշակի համադրություն է, նրանք բավական բարդ և ոչ միանշանակ ծագում ունեն (հազվադեպ բացառություններով)։ Եվ այս էկլեկտիկ «կրոնական հետմոդեռնիզմ»-ն էլ հենց այն կեղծ համադրության պտուղն է, որն սկիզբ է առել Բլավատսկայայից և նրա թեոսոֆիական* տեսություններից. երբևիցե գոյություն չունեցած մի արհեստական համադրություն, որն սպանում է իսկական կրոնական զգացմունքները։ Հարցը չափազանց բարդ է. կարելի՞ է այդ աղանդներն ընդհանրապես կրոն համարել։ «Կրոն» բառը նշանակում է «հաղորդակցություն Աստծո հետ», իսկ աղանդներում այդ հաղորդակցությունը մշտապես տեղի է ունենում առաջնորդի հետ, աղանդի պարագլխի հետ։

Գոյություն ունեն աղանդներ, որոնք չունեն ուսմունք, ուսմունք Աստծո մասին։ Ժամանակակից դասական ձևակերպմամբ, անգամ կրոն հասացության ամենալայն իմաստով, կրոն է կոչվում մահվան հաղթահարման և հոգևոր աշխարհի հետ կապ հաստատելու փորձը։ Կրոնագետները նմանատիպ աղանդներն անվանում են կոմերցիոն պաշտամունքներ։ Այդպիսի աղանդի տիպիկ օրինակ է «Հերբալայֆ»-ը։ Այս աղանդը կրոնական ուսմունք չունի, բայց գործելակերպն ամբողջովին աղանդավորական է։

Ալեքսանդր ԴվորկինՊատմեմ «Հերբալայֆ» կատարած այցիս տպավորությունները։ Այստեղ գալով, սկզբում լսում ես խլացուցիչ երաժշտություն։ Բոլորը պարում են, թռչկոտում միևնույն տակտի ներքո, միասնաբար վանկարկում են։ Այնուհետև, երաժշտույթւոնը կտրուկ դադարոմ է, դուրս է գալիս մի մարդ և սկսում խոսել։ Նա խոսում է անգլիական ակցենտով և շարահյուսությամբ։ Եվ այսպես են խոսում բոլոր այնտեղ գտնվողները, բոլորը՝ միանման։ Ես հարցրեցի, թե արդյոք իրենցից որևէ մեկը գիտի անգլերեն։ Պարզվեց, որ չգիտեն։ Բայց խոսում են մոտավորապես այսպես. «Բարև ձեզ, մենք շատ ուրախ ենք ձեզ ողջունելու այստեղ։ Ինչ լավ է, որ դուք եկել եք, մենք ուրախ ենք, որ դուք այստեղ եք այսօր»։ Եվ սկսում են «հերբալայֆի ավետարանի» պատմությունը ամերիկացի Մարկ Հյուզի մասին, որի մայրը հոլիվուդյան դերասանուհի է եղել։ Նրան մի դեր խաղալու համար պետք էր 20 կիլոգրամ նիհարել և նա հասնում է դրան որոշակի դիետայով։ Խաղում է իր դերը, ստանում «Օսկար» մրցանակ, բայց շուտով մահանում է, որովհետև դիետան ճիշտ չէր եղել։ Եվ Մարկ Հյուզը, մի ազնվաբարո մարդ, երդվում է գտնել միջոց, որով բոլորը կկարողանան նիհարել և չմահանալ։ Նա արշավում է Հիմալայներ, շփվում այնտեղի իմաստունների հետ, գտնում այն միջոցը, որը մարդուն տալիս է ուժ, աշխուժություն, առողջույթւոն՝ միանգամից աշխարհում ամեն ինչ։ Վերադարձին նա իր տատին գտնում է մահամերձ վիճակում, այնպես որ անգամ բերանը բացել չի կարողանում։ Նրան տալիս է իր բերած միջոցից և տատիկն արդեն հաջորդ օրը սկսում է «պոլկա» պարել և զբաղվում է այդ դեղամիջոցը Լոս-Անջելեսով մեկ վաճառելով։ «Եվ ահա վերջապես, ես ուրախ եմ, որ դուք մեր խմբին մերձենալու մի այսպիսի առիթ ունեք։ Թող կանգնեն նրանք, ովքեր կարող են պատմել այս ամենի մասին»։

աղանդներԵվ մեկը մյուսի ետևից բեմ են բարձրանում մարդիկ։ Դա շատ նման է այն բանին, երբ մարդիկ ելույթ են ունենում աղանդավորական հավաքույթներում. երբ ինչ-որ մեկն ասում է, թե ինքն էլ էր մեղավոր, իսկ հիմա սուրբ է։ Եվ, ահա, ինչ-որ մեկն սկսում է պատմել. «Ես թոքախտով հիվանդ էի (կամ խոց ունեի, կամ էլ լյարդի կեսը կտրված էր), ես սկսեցի հերբալայֆ օգտագործել, և ընդամենը 3 շաբաթ անց, տեսեք, թե ինչպիսին եմ ես»։ «Շնորհակալ եմ քեզանից, Արդատադրա՜նք (այսինքն՝ հերբալայֆ), դու փոխեցիր իմ կյանքը»։

Այստեղ առկա են աղանդի բոլոր հատկանիշներ՝ մեկուսացված շրջապատ, սեփական լեզու, ընտրյալության զգացում, առաքելության զգացում, որն իրենք բերում են աշխարհին։ Նրանք նույնիսկ իրենց կարգախոսն ունեն՝ «Our mission is nutrition!»` «Մեր առաքելությունը սնունդն է»։ Իսկ կրոնական ուսմունքն այստեղ բացակայում է։

Ամեն ինչ բացատրվում է շատ պարզ. «Հերբալայֆ»-ը կոմերցիոն բնույթի կազմակերպություն է՝ կառուցված բուրգի նմանությամբ, որտեղ հարստանում է միմիայն վերնախավը՝ ամենանեղ շրջանակը։ Իսկ ինչպե՞ս պահել մյուսներին։ Կա ինչ-որ մի դեղամիջոց, որի միջոցով մարդը կա՛մ կնիհարի, կա՛մ էլ՝ ոչ։ Դրա բաղադրությանը մենք ծանոթ չենք՜ Կարելի է միայն ենթադրել, որ այն պարունակում է մի շարք ամֆետամիններ**, որոնք արագացնում են նյութափոխանակությունը։ Մարդը գնում է հերբալայֆ, նիհարում է, կամ էլ՝ հակառակը։ Իսկ հետո ի՞նչ։ Իսկ հետո ասվում է՝ նիհարեցիք դուք թե ոչ, կարող եք դառնալ հեքիաթային հարուստ մարդ, եթե փորձեք տարածել հերբալայֆը։ Մարդը գնելով այդ արտադրանքը, վաճառում է իր բոլոր ծանոթներին և մտերիմներին (որովհետև, դուք գնում եք այդ արտադրանքը սեփական փողերով և հետո միայն սկսում վերավաճառել)։ Եվ ահա, ամբողջ բնակարանը լցված է հերբալայֆով, ո՞ւր խցկել՝ չգիտեք։ Եվ այդտեղ է, որ միանում է երրորդ էլեմենտը. շատ լավ, դուք չնիհարեցիք և չհարստացաք, բայց դրա փոխարեն՝ դուք ընտրյալների մի հիասքանչ կազմակերպության անդամ եք, որն աշխարհին բերում է ազատույթուն և լուսավորություն։ Այսինքն՝ առողջության և հարստության փոխարեն տրվում է գաղափարախոսություն։ Եվ մարդը, որքան ավելի շատ է ուժ և առողջույթուն ներդնում այդտեղ, այնքան ավելի դժվարանում է հեռանալը, ինչպես դա տեղի ունեցավ Մոսկվայում «MMM» Մավրոդիի հետ, որը բոլորին դաժանորեն խաբեց, իսկ հետո նրան պատգամավոր ընտրեցին։ Չափազանց դժվար է մարդու համար խոստովանել, որ ինքը հիմարություն է արել։ Այն ամենն ինչ նա ներդրել է, նրան պահում է։ Օրինակ՝ երբ Միլերը XIX դարում հայտարարեց Քրիստոսի գալուստի և աշխարհի վախճանի մասին (ադվենտիզմի*** սկիզբը), մարդիկ դադարեցին վարել-ցանել և սպիտակ հագուստներով հավաքվեցին մի սարի վրա։ Բայց Քրիստոսի գալուստը տեղի չունեցավ, աշխարհի վերջը չկայացավ։ Թվում էր, թե վե՛րջ. ադվենտիզմը չի լինի այլևս, բայց ոչ՝ միայն մի քանիսը հեռացան, իսկ մնացածները սկսեցին բացատրույթւոններ մոգոնել, թե ինչու դա տեղի րունեցավ և նրանց հավատքն ավելի ամրապնդվեց։ Այստեղ ևս նույնն է. չափազանց շատ են ներդրել, ուստի դժվար է հրաժարվելը։

* Միստիկ ուսմունք՝ ստեղծված Ելենա Բլավատսկայայի կողմից։ Այն բուդդիզմի և արևելյան այլ կրոնների և օկուլտիզմի ու այլափառ քրիստոնեության տարրերի էկլեկտիկ խառնուրդ է։

** Դեղամիջոցներ են, որոնք օգտագորվում են որպես թմրանյութ և կախվածություն առաջ բերելու հատկություն ունեն։

*** Հիմնվել է բողոքական շարժման ճյուղերից մեկի՝ Մկրտչական (բապըիստական) եկեղեցու անդամ Ուիլիամ Միլերի (1772-1849 թթ.) կողմից։ Քարոզում են Քրիստոսի մոտալուտ գալուստը։ Առաջնորդներից են նաև Հ. Էդսոնը և Հ. Ուայթը։ Գործում է ՀՀ-ում։

Ըստ Ալեքսանդր Դվորկինի, «Տոտոլիտար աղանդներ» գրքույկի, Երևան, «Հայաստան», 2001

Կարդացեք նաև Ով վերահսկում է մարդու լեզուն, նա վերահսկում է նաև նրա գիտակցությունը

Ով վերահսկում է մարդու լեզուն, նա վերահսկում է նաև նրա գիտակցությունը

աղանդ, լեզուՀասկանալու համար, թե ինչ է աղանդավորությունը, անհրաժեշտ է անպայման կարդալ Ջորջ Օրուելի «1984» գիրքը։ Դա ուղղակի հակաուտոպիա է։ Օրուելը տալիս է սեփական քաղաքացիների անհատականությունը դաժանորեն ճնշող «իդեալական» տոտալիտար պետության նկարագիրը։ Իրականում, այնտեղ նկարագրված մթնոլորտը ներաղանդային կյանքի մթնոլորտն է։ Գիտակցության ստրկացման և վերահսկման մեխանիզմները, որոնք ձևակերպել և նկարագրել է հեղինակը, նույնն են, ինչ աղանդների մեջ գործողները։ Այդ ամենի հետ մեկտեղ, Օրուելը բացահայտել է մի օրենք. նա, ով վերահսկում է մարդու լեզուն, կարող է վերահսկել նաև նրա գիտակցությունը։ Չէ՞ որ աղանդ ընկնելով՝ զոհն սկսում է խոսել նրա լեզվով։ Դա կարող է լինել ռուսերեն լեզուն, սակայն նրբորեն նենգափոխված առանցքային բառերը ձեռք են բերում ամբողջովին այլ նշանակություն, և հետևորդն ակամա սկսում է մտածել աղանդավորական կատեգորիաներով։ Ձեզանից նրանք, ովքեր շփվել են այս կամ այն աղանդի անդամների հետ, թերևս ուշադրություն են դարձրել հետևյալ առանձնահատկությանը, որը կարելի է կոչել «մագնիտոֆոնի էֆեկտ», երբ մարդը բացարձակապես չի ընկալում այն, ինչ իրեն ասում եք, այլ միայն ձեռր առանձին բառերն ասես խաղում են մագնիտոֆոնի կոճակը սեղմող մատի դեր։ Աղանդավորը որսում է ձեր նախադասությունից որևէ բառ, կոճակը սեղմվում է, և նա արտասանում է համապատասխան տեքստ։ Այն, ինչ դուք շարունակում եք ասել, շրջանցում է նրա գիտակցությունը, չնայած դուք նրա հետ խոսում եք նորմալ մարդկային լեզվով։ Նա պարզապես ունակ չէ ընկալելու ձեր խոսակցությունը։

աղանդ լեզուԲազում աղանդներ իրենց համար բարդ լեզուներ են հորինում։ Օրինակ, սայենթոլոգները պետք է անգիր անեն հաբարդիզմի բազմահատոր բառարանը (Հաբարդը սայենթոլոգիայի հիմնադիրն է)։ Բայց նույնիսկ ավելի թույլ լեզվաբանական ուղղվածություն ունեցող աղանդում կան բազում տերմիններ (դրանք կոչվում են ծանրաբեռնված տերմիններ), որոնք կրում են ամբողջովին այլ իմաստային և հուզական բեռնվածություն՝ ոչ այն, որն ի սկզբանե իրենց մեջ ունեին։ Օրինակ, «ավանդական» բառն իրենց մեջ ասես սեղմում է որոշակի կոճակ՝ առաջացնելով որոշակի ասոցիացիաների շղթա։

Այսպիսով, ով վերահսկում է մարդու լեզուն, նա վերահսկում է նրա գիտակցությունը… Մարդկանց մեծամասնությունն այսօր շատ դժվար է հասկանում այնպիսի պարզ բառեր, ինչպիսիք են՝ «մեղք», «ապաշխարություն», «սրբություն», «շնորհ», «աղոթք», և այլն։ Միացրեք հեռուստացույցը, կտեսնեք, որ մի ծրագրով խոսում են կարմայից, մյուսո ծրագրով՝ էներգետիկայից, երրորդով՝ տիեզերական բանականությունից, չորրորդով՝ չակրաների բացման մասին, հինգերորդով՝ մեդիտացիայի։ Եվ երբ հայտնվում է հերթական մեկն ու հայտարարում, որ կարող է բացել ձեր չակրաները և սովորեցնել ամենաարդյունավետ մեդիտացիայի տեխնիկան, այդ բառերն ուղիղ ընկնում են լավ պարարտացված հողի մեջ։ Իսկ երբ հոգևորականն է խոսում աղոթքի, ապաշխարության, և եկեղեցական արարողություններն մասնակցելու անհրաժեշտության մասին, դա արդեն անհասկանալի է մեզ։ 

Մեզ հայտնի է լեզու փոխելու մի ցնցող փորձ. 20-րդ դարում բոլշևիկները, փաստորեն, վերաձևեցին ողջ ռուսաց լեզուն։ Մարշակը մի բանաստեղծություն ունի, որտեղ հետաքրքրասեր պիոները հարցնում է սպիտակամորուս ծերունուն, թե ինչ են «թագավոր», «ծառա», «աստված», «գորոդովոյ» բառերը, և նա պատասխանում է, որ իրոք եղել են նման գարշելի բառեր, բայց հիմա դրանք չկան, և որքան երջանիկ ես դու, որ ստիպված չես իմանալ այդ բառերը։ Եվ ի՞նչ, փոխարենը ծնվեցին այլ բառեր… Իսկ այսօր նորալեզուն բավական հաջող փոխարինվում է մեկ ուրիշով…

Ըստ Ալեքսանդր Դվորկինի, «Տոտոլիտար աղանդներ» գրքույկի, Երևան, «Հայաստան», 2001

Կարդացե՛ք նաև Աղանդները ստեղծում են կեղծ ընտանեկան արժեքների մթնոլորտ

Աղանդները ստեղծում են կեղծ ընտանեկան արժեքների մթնոլորտ

Աղանդ, ընտանիքՕրեր առաջ դիտեցի Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի «Որբերի ընտանիք» նոր ներկայացումը: Ներկայացումը շատ հաջողված էր: Սյուժեն կայանում էր նրանում, որ հարազատներին կորցրած և միայնակ դարձած երիտասարդը փորձում է մի հարկի տակ հավաքել անտուն որբերի և ստեղծել նոր ընտանիք` հայր, մայր, տատիկ, կին, երեխա: Ներկայացումը լի էր մարդասիրական և ուսուցողական տարրերով:
Ընտանիքը չափազանց կարևոր դեր է խաղում մարդու կյանքում ծնված օրվանից մինչև մահ: Ծնողներից ստացված սիրո և փորձի շնորհիվ երեխան կառուցում է իր սեփական ընտանիքը: Ընտանիքը ոչ միայն այն միջավայրն է, որտեղ մարդը ստանում է սեր, ուշադրություն, հարգանք, դաստիրակություն, նաև աջակցություն և հմտություններ՝ այլ միջավայր մտնելու, ընտելանալու և համապատասխանորեն դրսևորվելու համար: Եվ վերջապես, ընտանիքը և ծնողները այն կարևոր աղբյուրն են, որտեղից անհատը հոգևոր դաստիարակության փորձն է ստանում` հետագայում Աստծո հետ ճիշտ հարաբերություններ կառուցելու համար:
Ամուր ընտանիքների շնորհիվ են կարողանում գոյատևել ազգեր, հասարակություններ և պետություններ: Ընտանեկան արժեքներից են ձևավորվում հասարակության և պետության արժեքները: Եվ ընտանիքի կարևորության պատճառով բոլոր աղանդները մեծ նշանակություն են տալիս անհատի միջոցով ընտանիքի վրա ներազդելու հանգամանքին: Իրենց անդամներին ընտանեկան նոր արժեքներ թելադրելով` նպաստում են ոչ միայն անհատի քայքայմանը, այլ նաև բացասական ազդեցություն են ունենում հասարակության և պետության արժեքների վրա:
Նախ և առաջ աղանդ մտնելու պահից անձին համոզում են, որ մինչ այդ պահն իր ապրած ողջ կյանքը անանցանելի խավար է եղել, իր կողքին եղած մարդիկ սխալ ուղղությամբ են առաջնորդել, ծնողները խոչընդոտ են հանդիսացել Աստծո հետ հանդիպման նրա ճանապարհին (հատկապես երբ ծնողները բացասական են արտահայտվում տվյալ աղանդի մասին):
Հայտնի է, որ դեռահասության տարիքում և կյանքի տարբեր իրավիճակներում յուրաքանչյուր անձ անհասկացվածության պահեր է ապրում ծնողների հետ հարաբերություններում, անգամ կարծում է, որ ծնողներն իր թշնամիներն են: Աղանդավորները, օգտագործելով այդ և նմանատիպ այլ երևույթներ մարդու կյանքում, դրան տալիս են «հոգևոր» և գաղափարախոսական նշանակություն՝ համոզելով անձին, որ կենսաբանական ծնողները իրական ծնողներ չեն, իրական ծնողներն այստեղ են՝ իր նոր «ընտանիքում»: Բոլոր աղանդներում ներկա է ընտանիքին առնչվող տերմինաբանություն`«Մենք մի ընտանիք ենք», «Աստծո ընտանիք», «Աստծո տուն», «Աստծո զավակներ», «Աստծով քույր-եղբայրներ»: Ճիշտ է, ուղղադավան քրիստոնյաներն էլ են Աստծուն Հայր դիմում, բայց նրանք չեն մերժում կենսաբանական ծնողներին, քանի որ ծնողները և ընտանիքը Աստծուց են տրված: Բացի այդ, Աստծո պատվիրաններում ասվում է. «Պատվիր քո հորն ու մորը», այլ ոչ թե «Պատվիր նրանց, ով քեզ հայր կամ մայր կլինի»: Այսպիսով, աղանդները ստեղծում են կեղծ ընտանեկան արժեքների մթնոլորտ` նոր ծնողների, նոր քույրերի և եղբայրների մասնակցությամբ: Ընդ որում, նոր քույրեր և եղբայրները չափազանց բարեհամբույր, անդադար ժպիտներով և «հոգատարությամբ» պատմում են այն վարդագույն տեսլականների մասին, որոնք սպասվում են նոր ընտանիքում: Այսպիսով, աղանդի նորածին անդամի մոտ սկսվում է աղանդավորական «մեղրամիսը», որը մեծամասնության մոտ տևում է տարիներ:
Ըստ ուղղափառ մոտեցման` ապաշխարությունը հրաժարումն է մեղքերից և անցյալ կյանքի սխալ ուսմունքներից և համոզմունքներից, այլ ոչ թե ինքնությունից, անձի ազատությունից, կյանքի ընթացքում ունեցած ձեռբերումներից, այդ թվում՝ ամեն բարիից և լուսավորից, ընտանեկան և ընկերական հարաբերություններից:
Երկրորդ փուլում, երբ անձը արդեն հրաժարվել է իր անցյալից և հետևաբար` իր ինքնությունից, նրա մոտ պետք է ձևավորել նոր արժեքներ: Բոլոր աղանդներում յուրաքանչյուր քարոզ իր մեջ պարունակում է ընտանիքի հետ փոխհարաբերությունների հրահանգներ և մոդելներ: Ամեն երկրորդ սեմինարը վերաբերվում է ընտանեկան արժեքներին, որն առաջին հայացքից կարող է բարի նպատակների տպավորություն թողնել, եթե չտեսնենք դրա տակ թաքնված կեղծիքները, հետևաբար` վտանգները: Ընտանեկան դաստիարակության հարցում որոշ մոտեցումներ կարող են տարբերվել, սակայն վերջնական նպատակը և քայքայիչ ազդեցությունները նույնն են: Օրինակ, Եհովայի վկաների մոտ ծնողների հանդեպ դեռահասի բողոքները դիտվում են որպես չարի ներգործության կամ ադամական մեղքի հետևանք: Այս դեպքում, ծնողը իր երեխայի զարգացման և կայացման բնական փուլերը հասկանալու և դրանք սիրով ուղղորդելու փոխարեն, սկսում է երեխայի մեջ վախեր սերմանել նրա սատանայից բռնված լինելու և/կամ իր հանդեպ ամբողջ աշխարհի չարությամբ տրամադրված լինելու վերաբերյալ: Եվ իհարկե վախեցած երեխային մնում է մի ճանապարհ` հանգստությունը գտնել Եհովայի վկաների մոտ: Ընդ որում, հստակ մեխանիզմներ են տրամադրվում մանիպուլյացիաների միջոցով երեխաներին դրանում համոզելու համար (Հիմնավորումը կարելի է գտնել Եհովայի վկաների կողմից հրատարակված «Ընտանեկան երջանկության գաղտնիքները» գրքույկում, որն ամեն օր տարածվում է Երևանի փողոցներում):
Հոգեգալստական կամ հիսունական ուղղության համայնքներում ամուսնության տարիքի երիտասարդների համար զույգ է ընտրում հովիվը` իր հայեցողությամբ: Ընդ որում, խըախուսվում են, եթե չասեմ պարտադրվում են, վաղ տարիքում ամուսնությունները և շատ երեխաներ ունենալը: Հանդիպել եմ դեպքերի, երբ ընտրյալը այլ երկրից է և համաձայնությունը տրվում է մեկ լուսանկարի հիման վրա: Այս ընտանիքներում առաջին հայացքից գրեթե խնդիրներ չեն լինում, զույգերը համոզված են, որ իրենց ամուսնությունը Աստծո նախախնամությամբ է: Հովիվը ուղղորդում է ընտանիքի ձևավորման և զարգացման հետ կապված բոլոր տեսակի հարցերը` իբրև թե քրիստոնեական արժեքներով: Սակայն դրանք չի կարելի առողջ ընտանիքներ համարել, քանի որ երրորդ անձի բոլոր որոշումներին անվերապահորեն ենթարկվելը զրկում է անձին իր ընտանիքի հանդեպ գիտակցված որոշումներ կայացնելու ունակությունից: Ամուսիններից մեկը մյուսի հանդեպ միշտ հայտնվում է զոհի կարգավիճակում, իսկ ընտանիքի փաստացի գլուխը դառնում է այն ամուսինը, ով «հոգևոր» լիդեր է:

Իրականում աղանդներում ձևավորված այս ընտանիքներն արդեն չի կարելի դիտել որպես հասարակության բջիջ, քանի որ հասարակությունը ոչ մի օգուտ չի ստանում վերջիններից: Այդպիսի ընտանիքն ամբողջությամբ աշխատում է աղանդի համար: Այստեղ ծնված երեխաները, ինչպես ստրկության մեջ ծնված ծնողների երեխաները՝ նույնպես ստրուկներ են, հանձնվում են այդ աղանդին, որը նրանց երբեք բաց չի թողնի: Այս երեխաների մեջ արդեն չեն սերմանվի ոչ պետականություն, ոչ ազգային, ոչ էլ համամարդկային արժեքներ:

Երբ ծնողներից որևէ մեկն է աղանդավոր դառնում` սա նույնպես գրեթե բոլոր դեպքերում հանգեցնում է ընտանիքի փլուզմանը: Հաճախ աղանդավորը ընտանիքի անդամներից գումարային միջոցներ և թանկարժեք իրեր է կորզում, վաճառում է բնակարանը` ընտանիքի անդամներին թողնելով անտուն: Հաճախ աղանդավորներն ազդեցության տակ լինելով՝ ներքին ագրեսիայի արդյունքում բռնություն են գործադրում իրենց ընտանիքի անդամների հանդեպ` ի հակառան նրան, որ աղանդում իրենց մասին պարկեշտ և աստվածապաշտ հավատացյալի կարծիք ունեն:

Տոտալիտար աղանդներում բազմաթիվ են բարեպաշտ թվացող առաջնորդների կողմից երեխաների հանդեպ տարիներով կատարված բռնաբարությունների դեպքերը: Շատ անգամ ծնողներն անվերապահորեն հավատարիմ լինելով իրենց «սուրբ» առաջնորդին` բոլոր մեղքերում մեղադրում են սեփական երեխաներին կամ ծածկում են բռնաբարության փաստերը:

Աննկարագրելի են այն մարդկանց տառապանքները, ում հարազատները հայտնվել են աղանդում: Շատերը վկայում են, որ դա այնպիսի դժբախտություն է, որը կարելի է համեմատել մտերիմ մարդու մահվան հետ: Դու ականատես ես լինում, թե ինչպես է քո մտերիմը կորցնում իր էությունը, անհատականությունը և ազատությունը, քայքայում իր կյանքը, կորստյան մատնում հոգին:

Վերջում ամփոփեմ այն հնարավոր վնասները, որոնք աղանդները կարող են հասցնել ընտանիքին և ընտանեկան հարաբերություններին.

1. Ընտանեկան ավանդույթների և ընտանեկան ամբողջականության քայքայում,

2. Սոցիալական որբերի ավելացում` երբ ծնողներից մեկը կամ երկուսը լքում են երեխային, թողնելով նրան բարեկամի խնամքին,

3. Երեխաների հանդեպ ծնողական պարտականությունների կատարման թերացում, երիտասարդների կողմից` ծնողների հանդեպ,

4. Թմրանյութերից և ալկոհոլից կախվածությունների ձևավորում,

5. Աղանդավորի և նրա ընտանիքի անդամների առողջական վիճակի վատթարացում,

6. Սուիցիդով և հոգեկան խանգարումներով հիվանդների թվի ավելացում (աղանդում գտնվողներից յուրաքանչյուր երկրորդը հոգեկան խնդիրներ ունի),

7. Ընտանեկան դժբախտություններ, որոնք կապված են գույքի վատննման, բաժանման, աղանդին նվիրատվության հետ,

8. Ֆիզիկական և հոգեբանական ճնշում ընտանիքի անդամների հանդեպ,

9. Մասնագիտական կրթությունից, սոցիալական ադապտացումից զրկում,

10. Անձի ընդհանուր սոցիալական իրավունքների ոտնահարում:

Ալմաստ Մուրադյան

Կարդացե՛ք նաև Կարելի է խոսել աղանդների անդամության առնվազն 3 մակարդակների մասին

Կարելի է խոսել աղանդների անդամության առնվազն 3 մակարդակների մասին

աղանդների 3 մակարդակներԱղանդների թվի մասին խոսելը չափազանց դժվար է, որովհետև կարելի է խոսել անդամության առնվազն 3 մակարդակների մասին, որոնք պայմանականորեն կարելի է պատկերել 3 համակենտրոն շրջանակներով։ Ներքին շրջանակը «պրոֆեսիոնալ» աղանդավորներն են. դրանք այն մարդիկ են, որոնք իրենց ապրուստը վաստակում են միմիայն այդ գործունեությամբ։ Դա ղեկավար դասն է, բարձրագույն օղակը՝ տարբեր տեսակի միստիկ բժիշկներ, էքստրասենսներ, արևելյան մարտարվեստ և յոգայի մարմնամարզություն դասավանդողներ և այլն։ Իրականում այդպիսի մարդիկ ավելի շատ են, քան կարելի է պատկերացնել. օրինակ՝ արևմտյան լրատվամիջոցներից տեղեկանում ենք, որ նրանց թիվը 1.5-2 անգամ գերազանցում է ավանական Եկեղեցիների ծառայողների թվին… 1996 թ. մի հանրահայտ աղբյուրում այսպիսի թվեր էին բերվել. Ռուսաստանում կան 400-500 հազար տարբեր տեսակի մոգեր, միստիկ բժշկողներ, էքստրասենսներ, որոնցից 100 հազարը Մոսկվայում են։ Այստեղից կարելի է եզրակացնել, թե ինչպիսի ուժի պետք է դիմակայել։

աղանդ / sectՀաջորդ շրջակակն ավելի լայն է։ Դրանք այն աղանդավորներն են, որոնք ժամանակը մշտապես անցկացնում են տվյալ աղանդում, ապրում են այնտեղ, իրենք իրենց անվերապահորեն նվիրել են աղանդավորական գործունեությանը։ Այս շրջանակը շատ ավելի նեղ է, քան կարելի է պատկերացնել։ Այդպիսի «լիադրույք» աղանդավորներն այնքան շատ չեն և հաճախ գտնվում են մշտական հոսքի մեջ՝ տեղափոխվելով մեկ աղանդից մյուսը։ Գրեթե բոլոր ժամանակակից տոտալիտար աղանդները, քիչ թե շատ րափով, մարդու գիտակցությանը լուրջ վնաս են հասցնում և մարդն ինքնուրույն կյանք վարելու անընդունակ է դառնում։ Մարդուն այդտեղից դուրս բերելու և բուժելու համար անհրաժեշտ է լինում վերականգնման երկարատև շրջան անցնել։ Շատերը, այս կամ այն պատճառովմ իրենց արդեն իսկ խեղած աղանդից դուրս հայտնվելով, չեն կարողնում գտնել իրենց տեղը կյանքում, չեն կարողանում կողմնորոշվել, թե որտեղ կիրառեն իրենց ուժերը. բոլոր տեսակի սոցիալական կապերը խզված են, հետ են վարժվել ինքնուրույն որոշումներ կայացնելուց, իսկ այն ունակությունները, որոնց տիրապետում էին, վաղուց արդեն կորցրել են։ Տվյալ ֆենոմենը հոգեբանների կողմից մանրամասն լուսաբանված է։ Ենթադրենք, մարդն աղանդ է գալիս 20 տարեկանում։ Հեռանալով այնտեղից 20 տարի անց՝ 40 տարեկան հասակում, նա հոգեբանորեն և հուզականությամբ մնում է 20 տարեկան. հասակում նորից որևէ բան սկսելը շատ դժվար է լինում, եթե ոչ անհնար։ Եվ հուսահատված, նա կա՛մ վերադառնում է իր հին կետին, կա՛մ էլ տեղափոխվում է մեկ այլ աղանդ։ Եվ աղանդի անդամների այսպիսի հոսունության հաշվին՝ աղանդավորների քանակն ավելի մեծ է թվում, քան իրականում կա…

աղանդ / sectԱղանդավորների ամենամեծ շրջանակը երրորդն է՝ աղանդավորական շարժման մեջ մասամբ ներքաշված մարդիկ… Դրանք այն մարդիկ են, որոնք ժամանակ առ ժամանակ այցելում են յոգայի դասախոսությունների, իսկ որևէ հիվանդության դեպքում կարող են դիմել որևէ էքստրասենսի կամ էլ հեքիմի, դիմում են գուշակների, կազմում բախտացույցներ, մասնակցում որևէ աղանդի ժողովի, բայց նաև՝ լինում այլ ժողովներում, լսում էզոթերիկայի դասընթացներ, նաև կարդում օկուլտային գրականություն և այլն։ Դրանք մարդիկ են, որոնք ֆոն են ստեղծում աղանդների բարենպաստ գոյատևման համար. այն պղտոր և սնուցող մթնոլորտը, որտեղ աղանդները կարող են աճել և բազմանալ։ Եվ անհրաժեշտ է, որ մենք աշխատանք տանենք հիմանակնում այս շրջանակի մարդկանց հետ, որպեսզի աղանդավորներին թույլ չտրվի այստեղից նոր կադրեր հայթայթել։

Ըստ Ալեքսանդր Դվորկինի, «Տոտոլիտար աղանդներ» գրքույկի, Երևան, «Հայաստան», 2001

Կարդացեք նաև Ինչպիսի՞ քայլեր պետք է ձեռնարկել՝ խուսափելու համար աղանդների զոհը դառնալուց

Ցանկացած աղանդի սկզբունքն է՝ մարդուն ներքաշել իր մեջ նախքան նա որևէ բան կիմանա իր մասին /մաս II/

Սկիզբը՝ այստեղ

աղանդ, աղանդավորՑանկացած աղանդի սկզբունքն է մարդուն ներքաշել իր մեջ նախքան նա որևէ բան կիմանա իր մասին։ Երբ մեկը փողոցից մտնելով եկեղեցի, ցանկանում է դառնալ նրա անդամ, նրան առաջին հերթին հարցնում են, թե ինչ գիտի տվյալ եկեղեցու մասին։ Եվ եթե նա հավատում է մի որևէ այլ բանի, ապա մարդուն պարզապես չեն մկրտի։ Բազմաթիվ եկեղեցիներում նորադարձների համար հատուկ դասընթացներ են անցկացվում։ Իսկ երբ մարդուն ներքաշում են աղանդ, ապա խնդիրը ճիշտ հակառակն է՝ «փակել նրա ետևից դուռը», քանի դեռ նա ոչինչ չի իմացել տվյալ կազմակերպության մասին։ Որովհետև, եթե «Օքսֆորդյան տեքստ» լրացնող մարդուն հայտնվի այն մասին, որ նա իրականում երկար տարիներ (եթե ոչ տասնամյակներ) ներքաշվում է դեստրուկտիվ (ապակառուցողական) աղանդի մեջ, և ստիպված է լինելու վճարել խոշոր գումարներ՝ անթիվ և անհամար դասընթացների համար, որ միայն և միայն մեկ անգամ լրացնելով «Օքսֆորդյան թեսթ» (ամբողջ դասընթացների կուրսը, ինչպես իրենք են անվանում՝ «սայենթոլոգիական կամուրջը», նվազագույնը 350 հազար դոլար արժե), նա ավելի շուտ ստորագրում է ստրկական պայմանագիր, և գիշեր ու ցերեկ աշխատելու է այդ աղանդի համար՝ կատարելով նրա պայմանները, որ իրեն կարող են ստիպել կատարել տարբեր տեսակի հանցագործություններ և հաստատապես կստիպեն խզել բոլոր տեսակի հարաբերությունները մտերիմների և հ բարեկամների հետ և այլն, եթե անդ ամենը հայտնվի նախապես, ապա շատ քչերը կհամաձայնեն մտնել տվյալ աղանդ։ Իսկ եթե մարդուն նախապես տեղեկացվի նաև սայենթոլոգիական բարձրագույն մակարդակի դասընթացների բովանդակության մասին, նա ուղղակի կսարսափի և չի ցանկանա ոչ մի ընդհանուր բան ունենալ սայենթոլոգների հետ։

Իսկ ավանդական եկեղեցիներում՝ նախքան եկեղեցու անդամ դառնալը, մարդը խոստովանում է իր հավատքն ու դավանանքը և նոր միայն դառնում Եկեղեցու անդամ։ Ի տարբերություն ցանկացած աղանդի, որտեղ գոյություն ունեն ինֆորմացիայի բազում շերտեր՝ նվիրվածների, ավելի նվիրվածների, շատ ավելի նվիրվածների համար, և այդպես շարունակ, ավանդական եկեղեցիներում չկան և չեն կարող լինել գաղտնիքներ։

Ըստ Ալեքսանդր Դվորկինի, «Տոտոլիտար աղանդներ» գրքույկի, Երևան, «Հայաստան», 2001

Կարդացեք նաև Ինչպիսի՞ քայլեր պետք է ձեռնարկել՝ խուսափելու համար աղանդների զոհը դառնալուց