Ինչպես փրկել շարքային աղանդավորին

ԱՄՆ-ում երկար ժամանակ գոյություն ուներ այսպես կոչված «հակածրագրավորման» տխուր փորձառություն: Աղանդավորին առևանգում էին և հակառակ նրա կամքի պահում էին անմարդաբնակ վայրում, խոշտանգում էին՝ զրկելով քնից և ուտելիքից, զուգահեռաբար ներշնչելով նրան աղանդը վարկաբեկող տեղեկատվություն:

փոփոխված արժեքներՀակածրագրավորումը հաճախ իրականացնում էին մարդիկ, ովքեր ո՛չ միայն հոգեբանության հետ առնչություն չունեին, այլև ուղակի քրեականացված էին: Բազմաթիվ դեպքերում հակածրագրավորողները օգտվում էին մարդու անպաշտպանությունից, որպեսզի ինքնահաստատվեն և բավարարեն իրենց ստոր ցանկությունները, մասնավորապես հանդիպել են նաև կին աղանդավորների բռնաբարության դեպքեր:

ՀԱՄՈԶԵԼ ՀՆԱՐԱՎՈՐ ՉԷ

Արդյունավե՞տ էին արդյոք աղանդից «ազատագրելու» այս մեթոդները.

Continue reading

Advertisements

Ինչպե՞ս հասկանալ, որ մարդը հայտնվել է աղանդում

էզոթերիկ խզումՇատերը սիրում են աղանդագետներին հետևյալ հարցը տալ. «Ինչպե՞ս հասկանալ, որ քո հարազատը հայտնվել է աղանդավորական խմբի մեջ»։ Իրականում այս հարցը ինչ որ առումով անիմաստ է, քանի որ շատ աղանդավորներ չեն էլ թաքցնում, որ հանդիսանում են այս կամ այն կասկածելի կազմակերպության անդամը։

Ընդհակառակը, նրանք ակտիվորեն կփորձեն ձեզ էլ ընդգրկել այդ կազմակերպության մեջ՝ դարձնելով համապատասխան պաշտամունքի հետևորդ։ Նրանք ձեզ բրոշյուրներ ու զանազան քարոզչական նյութեր կտան ու անընդհատ կհրավիրեն տարբեր աղանդավորական հանդիպումների և հավաքույթների։ Continue reading

Անբարոյական պահվածքը՝ Աստծուց տրված փորձություն, իսկ արծաթասիրությունը՝ ֆինանսական օրհնություն. Բարի գալուստ աղանդ

կազմակերպություն / աղանդՆախորդ հոդվածում ներկայացվեցին տեղեկություններ մանիպուլյացիայի վերաբերյալ և մանիպուլյատորների կողմից աղանդներում օգտագործվող մեթոդների մասին` մասնավորապես <Կյանքի Խոսք> կազմակերպության ղեկավար Ա. Սիմոնյանի որոշ քարոզներից վերլուծություններ։ Հիշեցնենք, որ բոլոր աղանդների հիմքում ընկած է մարդկանց վտանգավոր մանիպուլյացիան, որի նպատակն է անձի խորքային փոփոխությունը և տարաբնույթ կախվածություններ առաջացնելը։ Մանիպուլյացիան ձգտումն է մոտեցնել մարդուն այն մտքերին, զգացմունքներին և վարքին, որոնք այլ հանգամանքներում նա չէր դրսևորի։ Եվ մանիպուլյացիայի նպատակով օգտագործվում է մարդու հավատքի և Աստծո նկատմամբ ունեցած ձգտումը։ Continue reading

Ինչպես են աղանդավորական կառույցները կառավարում մարդկանց. մանիպուլյացիոն մեթոդներ

Մանիպուլյացիա, աղանդԽՍՀՄ փլուզումից հետո նախկին Խորհրդային Միության կազմում ներգրավված երկրների համար սկսվեց փորձությունների և տառապանքների մի նոր ալիք: Դրանք բազմաթիվ կրոնական, հոգեբանական, օկուլտ աղանդների ներխուժումներն էին, որոնք, եվրոպական երկրներում անհաջողությամբ “ավարտելով” իրենց գործունեությունը, նետվեցին դեպի տանջված, հոգևոր սննդից երկար տարիներ զուրկ մնացած, ավտորիտար գաղափարախոսության ենթարկված, սիրո և խաղաղության կարիք ունեցող, աղանդների մասին պատկերացում չունեցող ժողովուրդները: Իհարկե առաջին ալիքի կրողը դարձավ Ռուսաստանի Դաշնությունը, հետո նոր, սովորության համաձայն, ցանցն սկսվեց տարածվել այլ երկրներում: Աղանդների գործունեությունը հաջողվում է ոչ թե այն պատճառով, որ նրանք հիմնված են բարձր և վեհ կրոնական գաղափարախոսությունների վրա (որպես կանոն՝ իրենք այդպես են ներկայացնում), այլ այն պատճառով, որ նրանք կարողանում են հմտորեն կառավարել մարդկային թուլությունները և օգտագործել դրանք իրենց նպատակների համար: Նախքան քարոզչություն սկսելն ուսումնասիրվում է բնակչության սոցիալ-հոգեբանական կառուցվածքը և մշակվում է համապատասխան ռազմավարություն: Օրինակ, եթե խորհրդային ժողովուրդը սովոր էր լսել, թե ինչպես են վատաբանում “տերտերներին”, ապա բոլոր աղանդներն իրենց գործունեությունն սկսեցին եկեղեցու և քահանաների թերությունները մատնանշելով: Խորհրդային մարդը պատասխանատու չէր իր գաղափարախոսությունների և առհասարակ իր կյանքի համար: Նրա փոխարեն այդ պատասխանատվությունը կրում էր պետությունը: Պետությունն էր որոշում՝ ինչպես ապրել, ինչ հագնել, ինչ ուտել, ուր գնալ, ինչ մասնագիտություն ստանալ, ինչ բարոյական նորմերի հետևել: Ամեն բան պլանավորված էր առնվազն 5 տարի առաջ, և տրամադրվում էր մեզ դպրոցի, գրականության, ԶԼՄ-ների միջոցով: Continue reading

Պաշտպանենք մեր մերձավորներին հույզերի հմուտ վաճառականներից

15409733_1251013724955092_1156281724_o    Ի՞նչ է աղանդը կամ ո՞վքեր են աղանդավորներ… Այս հարցին են անդրադարձել «Աղանդ» (“Секта”) գեղարվեստական ֆիլմի հեղինակները (ռեժիսոր` Վալերի Դևատիլով):

    Ֆիլմը պատմում է, թե ինչպես մարդը կյանքի դժվար պահերին խաբվելով, կարող է սփոփանք գտնել անծանոթ մարդկանց շրջապատում, ովքեր խոսում են միայն «սիրո և ճշմարտության» մասին: Իսկ ավելի ուշ նա գիտակցում է, թե ինչ է իրականում թաքնված այդ «սիրո և ճշմարտության» ետևում… Continue reading

«Դիալոգ» ՀԿ-ի հերթական սեմինարների շարքն արդեն մեկնարկել է

Դիալոգ ՀԿ DIalog NGO

«Դիալոգ» ոչ ավանդական կրոնական կազմակերպություններից տուժած անձանց աջակցող հասարակական կազմակերպությունը ս.թ. մարտի 9-ից սկսել է «Աղանդավորական քարոզչության կանխարգելումը երիտասարդների միջավայրում» խորագիրը կրող դասընթաց-քննարկումների շարքը։

Ոչ ավանդական կրոնական ուղղությունների աճը և նրանց տարաբնույթ դրսևորումները երիտասարդների միջավայրում մեծացնում են նշված երևույթների պատճառների և հետևանքների մասնագիտական ուսումնասիրության կարևորությունը։ Ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվել են  երիտասարդների միջավայրում առավել մեծ հետաքրքրություն ներկայացնող ուղղությունները, վեր են հանվել երիտասարդներին տարբեր ոչ ավանդական կրոնական ուղղությունների մեջ ներգրավվելու հիմնական խնդիրները,  ինչպես նաև քարոզչության կանխարգելման մեթոդները։

Dialog NGO Դիալոգ ՀԿ

Դասընթաց-քննարկումների ընթացքում մասնակիցները հնարավորություն կունենան խորքային գիտելիքներ ձեռք բերել ներկայումս երիտասարդներին հետաքրքրող որոշ կրոնական ուղղությունների, այդ ուղղություններում նեգրավված երիտասարդների մտածողության և սոցիալական վարքի առանձնահատկությունների մասին, աղանդավորական քարոզչության կանխարգելման մեթոդների, ինչպես նաև կախվածությունների` դրանց պատճառների և կանխարգելման վերաբերյալ։ Դասընթացները կանցկացնեն այդ ոլորտում մասնագիտացած աստվածաբաններ, հոգեբաններ, հոգևորականներ։

Ծրագրի մասին հավելյալ տեղեկություններին և նորություններին կարող եք ծանոթանալ այստեղ:

Դասընթացները տեղի են ունենում երեքշաբթի և չորեքշաբթի օրերին, ժամը 19.00-ին Արարատյան Հայրապետական թեմի առաջնորդարանի դահլիճում։ Սիրով սպասում ենք բոլոր հետաքրքրվածներին և ոլորտի մասնագետներին։

«Դիալոգ» ՀԿ

 

ԱՂԱՆԴ, ՀԵՐՁՎԱԾ ԵՎ ՀԵՐԵՏԻԿՈՍՈՒԹՈՒՆ

Աղանդ, հերձված և հերետիկոսություն. այս երեք շարժումներն էլ եղել են թե՛ անցյալում և թե՛ մեր օրերում: Նրանք առաջացել են հատկապես այն երկրներում, որտեղ քաղաքական, տնտեսական և կրոնական անկայուն վիճակ է տիրել: Սրանցից յուրաքանչյուրն իր առաջացման, ծագման և զարգացման պատճառն ու նախապատմությունն ունի: Հարկ է նշել, որ այս շարժումները կրոնական քարոզչություն երանգով հետապնդում են նաև որոշակի քաղաքական նպատակներ: Ուստի հարկ է յուրաքանչյուրի մասին առանձին խոսել:

ԱՂԱՆԴ

գուռու/առաջնորդՔրիստոսի Մեկ և Միակ Եկեղեցու պաշտոնական դավանանքին հակասող ուսմունք դավանող և քարոզող, հաճախ նաև ուղղակի ընդդեմ Եկեղեցու հանդես եկող մարդկանց այն խումբը, որի խզումը Եկեղեցու հետ և բաժանումը նրանից արդեն իսկ կատարված իրողություն է, կոչվում է աղանդ կամ աղանդավորական շարժում:

Աղանդները նույնքան հին են, որքան Եկեղեցին՝ այսինքն նրանց գոյությունը պայմանավորված է եղել եկեղեցու գոյությամբ, մշտապես սնվելով և խեղելով Նրա ուղղափառ դրույթները: Մերօրյա աղանդները, սակայն, հիմնականում ծագել են արևմտյան երկրներում և Արևելք են թափանցել այնտեղից ԺԹ (XIX) դարի երկրորդ կեսին և Ի (XX) դարի սկզբին:

Վերջին շրջանի աղանդներն աչքի են ընկնում իրենց ծայրահեղ հարձակողականությամբ և այլատյաց անհանդուրժողականությամբ: Այդ իսկ պատճառով դրանք հաճախ անվանվում են նաև տոտալիտար աղանդներ:

Աղանդները գրեթե անխտիր հիմնվել են Եկեղեցուց բաժանված որևէ «գործչի» կամ անհատի կողմից, որն ինքն իրեն հայտարարել է միակ ճշմարիտ ուսուցիչ ու հավատացյալ: Սա աղանդավորական խմբի ծագման հիմնական մեխանիզմն է:

Այս առումով հստակ է, որ այսօր աղանդներ կարելի է միանշանակ կերպով համարել հոգեգալստականներին, ադվենտիստներին, մորմոններին (որոնք իրենց կոչում են նաև Հիսուս Քրիստոսի վերջին օրերի սրբերի եկեղեցի), մունականներին, Եհովայի վկաներին, սայենտոլոգներին, անտրոպոսոֆներին և այլն:

ՀԵՐՁՎԱԾ

Քաղկեդոնի ժողովԻ տարբերություն աղանդի, հերձված է կոչվում Եկեղեցու մեջ տեղի ունեցած խզումն ու բաժանումը, երբ Եկեղեցու որևէ մեկ հատված բաժանվում է մնացյալ հատվածից` մեծ մասամբ վարչական և երբեմն միայն աստվածաբանական տարաձայնությունների պատճառով: Այդ իմաստով յուրաքանչյուր հերձվածի հետևանքը Եկեղեցու մասնատումն է:

Քրիստոսի Եկեղեցին իր պատմության ընթացքում ենթարկվել է երեք խոշոր մասնատումների: Առաջին մեծ բաժանումը տեղի է ունեցել 451 թվականին` Քաղկեդոնի ժողովից հետո, երբ առաջացան Արևմտյան և Արևելյան Ուղղափառ Եկեղեցիները: Երկրորդը 1054 թվականին էր, երբ ծնվեցին Կաթոլիկ և Ուղղափառ Եկեղեցիների ընտանիքները, իսկ վերջինը` Բողոքականության ծնունդն էր` Կաթոլիկ Եկեղեցու ծոցում, ԺԶ (XVI) դարում: Այդպես առաջացան քրիստոնեության չորս մեծ ընտանիքները` Ուղղափառ (Արևելյան և Արևմտյան), Կաթոլիկ և Բողոքական:

Տիեզերական Եկեղեցում տեղի ունեցած հերձվածների պատճառով վերջին երկու դարերում տուժեց նաև Հայ Եկեղեցին, որը մինչ այդ մեծ զրկանքների գնով կարողացել էր պահպանել իր նախնական պարզությունն ու ամբողջականությունը: Սակայն ԺԸ (XVIII) դարում կաթոլիկ միսիոներների քարոզչության հետևանքով որոշ հավատացյալներ հեռացան Հայ Եկեղեցուց և հաղորդության մեջ մտան Կաթոլիկ Եկեղեցու հետ` ստեղծելով Կաթողիկե Հայերի հարանվանությունը, իսկ ԺԹ (XIX) դարում, այս անգամ արդեն բողոքական քարոզիչների ջանքերով, որոշ հայորդիներ ընկան Բողոքական շարժման ազդեցության տակ, հիմք դնելով մի նոր հարանվանության: Հատկանշական է, որ վերջինս 150 տարվա պատմություն ունի և իր ձևի ու բովանդակության մեջ լինելով մի մասնաճյուղը ընդհանուր բողոքական շարժման` կոչվել է բողոքական, փրոտեստանտ, ավետարանական կամ ավետարանչական և, որն այսօր ինքն իրեն անվանում է Հայ Ավետարանական Եկեղեցի:

ՀԵՐԵՏԻԿՈՍՈՒԹՅՈՒՆ

Հերետիկոսությունը Եկեղեցու ծոցում ծնված և գոյություն ունեցող, սակայն Եկեղեցու դավանությանն անհամապատասխան այն ուսմունքն է, որը չի վերածվում աղանդի կամ հերձվածի, այլ շարունակում է իր գոյությունը Եկեղեցու ներսում: Այդպիսի պարագային Եկեղեցին ստիպված է քարոզչական պայքար մղել այդ ուսուցման դեմ` տիեզերական կամ տեղական ժողովներում ընդունված համապատասխան կանոններով:

Երբեմն հերետիկոսությունը հնարավոր է լինում բուժել, իսկ երբեմն էլ հերետիկոսությունն ի վերջո առաջնորդում է բաժանման և վերածվում աղանդի:

Աղբյուրը՝ Քրիստոնեական, հանրամատչելի գիտելիքներ բոլորի համար, Վանաձոր, 2001

Կարդացե՛ք նաև Ինչպե՞ս վարվել փողոցում քարոզող Եհովայի վկաներին հանդիպելիս

Համակարգը մշտապես ճիշտ է. եթե այն չի աշխատում, մեղավորը մարդն է

աղանդԱղանդավորական յուրաքանչյուր համակարգ իդեալական համակարգ է (հիշենք՝«Մարքսի ուսմունքն ամենազոր է, քանի որ ճշմարիտ է»), այն պետք է գործի 100%-ով, իսկ եթե չի գործում, մեղքը ձեզ վրա է ընկնում։ Ասենք, դուք սայենթոլոգիական մեթոդի օգնությամբ փորձել եք ձերբազատվել ամաչկոտությունից և դա ստացվել է, ուրեմն՝ փառք մեթոդին։ Եթե դուք չեք ձերբազատվել, ամեն դեպքում փառք մեթոդին, իսկ ձեր չձերբազատվելու պատճառը ձեր մեջ փնտրեք։ Մեղքը ձերն է, ուրեմն գտեք, թե ի՞նչն է պատճառը, ինչո՞ւ մեթոդը ձեզ վրա չի ազդում։ Կրեք ձեր պատիժը, ապրեք խոստացված ռեժիմով, քանի դեռ մեթոդը չի ներգործել։

Շվեդական «Կյանքի խոսք» աղանդում (այժմ այն տարբեր անվանումներով ողողել է Ռուսաստանի հյուսիս-արևելքը) ասում են, որ յուրաքանչյուր խոսք օժտված է ստեղծագործական ուժով։ Դուք մի խոսք եք ասել, ուրեմն՝ կլինի այդ խոսքի համեմատ։ Ասենք, ձեզ վրա ձեռք են դրել՝ բժշկություն կատարելու նպատակով, բայց դուք չեք բժշկվել, այնուամենայնիվ, դուք պետք է ասեք, որ բժշկվել եք, քանի որ եթե ասեք որ չեք բժշկվել, ապա միևնույն է՝ ձեր սեփական խոսքով դուք երբեք չեք բժշկվի։

Այսպիսին է նաև նրանց մոտեցումը խոստովանությանը, թեպետ նրանց խոստովանությունը մեր հասկացած խոստովանությունը չէ, այլ ավելի շուտ՝ «հակադարձ խոստովանություն»։ Եթե ասեք, որ մեղավոր եք, կնշանակի, որ դուք հենց այդպիսին եք, ուստի պետք է խոստովանեք, որ դուք հիանալի եք, որ դուք սուրբ եք։ Կարելի է չասել, թե այդ դեպքում մեղքի ինչ հսկայական բեռ է ընկնում մարդու վրա, որը չի կարող չգիտակցել իր մեղսականությունը, բայց այլ «սրբերի» օրինակով տեսնում է, որ այն չպետք է լինի։ Իսկ մեղքի բարդույթը մարդուն ձեռնածու կամ կառավարելի դարձնելու ամենաարդյունավետ լծակներից մեկն է։

Առաջնորդի ցանկացած խոսք պետք է ընդունվի ամբողջությամբ և ամբողջությամբ էլ սերտվի։ Եթե դուք ասեք, որ չեք կարող հասկանալ այն՝ դրանում առկա ինչ-ինչ անհամապատասխանության պատճառով, ապա դրա մեղքը ձերն է, քանի որ դուք, ի տարբերություն ողջ խմբի, դեռևս հասու չեք եղել առաջնորդի խոսքում բովանդակված բարձրագույն և փրկարար ճշմարտություններին։ Ավելին, եթե լսելու լինենք ինչ-որ մի գուռուի խոսքը, ապա մի տարօրինակ տպավորություն է ծագում՝ չկա ո՛չ տրամաբանություն, ո՛չ էլ հետևողականություն։ Հաճախ թվում է, թե նա ինչ-որ անհասկանալի բան է ծամծմում՝ սկզբում ասում էր մեկ բան, իսկ մի երկու դարձվածքից հետո՝ դրան հակասողը, և այպես անվերջ։

աղանդԻրականում դրանում ևս խոր իմաստ կա։ Չէ՞ որ, եթե խոսքը տրամաբանված է, թեկուզև ամենախելահեղ կերպով, ապա այդ տրամաբանությանը հետևելու համար հարկ է լարել մտածողությունը։ Իսկ եթե անհասկանալի բան են խոսում, ապա կամքը լարելու կարիք չկա։ Միտումնավոր կերպով ձեզ ետ են վարժեցնում սեփական կամքից օգտվելուց։ Գիտակցությունը որսում է միայն ինչ-որ պատառիկներ, և դուք չեք նկատում այդ անհեթեթությունները։ Եթե դա տեղի է ունենում, ուրեմն, դուք բռնվել եք, դուք աղանդի անդամ եք։

Մարդկանց աղանդի մեջ են պահոմ նաև սարսափի (фобия)՝ մարդուն հանգիստ չտվող վիճակների միջոցով։ Շատերն ի ծնե ունեն նման սարսափ. մեկը վախենում է մկներից, մյուսը՝ բարձրությունից։ Իսկ աղանդավորներին ներշնչվում է խմբից դուրս գալու իռացիոնալ սարսափ. դուք ճիշտ ճանապարհ եք ոտք դրել, բայց եթե կրկին խոտորվեք, ապա ձեզ, ձեր հարազատների, ողջ մարդկության հետ սարսափելի բան կպատահի։ Այդ պատճառով մարդիկ խուճապի հասնող աստիճանի վախենում են դուրս գալ աղանդից։ Եթե հաշվի առնենք, որ նախկին կապերը խզված են, փողերն ու բնակարանը հանձնված են աղանդին, ապա կպարզվի, որ գնալու տեղ էլ չկա։ Մասնագիտությունն ու աշխատանքը կորսված են, ընկերներ չկան, ուրեմն էլ ո՞ւր վերադառնալ։ Մարդը դառնում է մասնագիտացված աղանդավոր։ Եվ որքան ավելի շատ բան է տրված աղանդին, այնքան ավելի է դա մարդուն պահում աղանդի մեջ՝ որքան ավելի շատ արժեքներ, կյանքի տարիներ են տրված աղանդին, այնքան ավելի դժվար է այնտեղից դուրս գալը։ 

Ըստ Ալեքսանդր Դվորկինի, «Տոտոլիտար աղանդներ» գրքույկի, Երևան, «Հայաստան», 2001

Կարդացեք նաև Տոտալիտար աղանդների 4 հիմնական հայտանիշերը. «Էզոթերիկ խզում» (IV)

Տոտալիտար աղանդների 4 հիմնական հայտանիշերը. Կազմակերպություն (II)

Սկիզբը՝ այստեղ

կազմակերպություն / աղանդԱղանդավորական կազմակերպությունը կրոնական կազմակերպություն չէ՝ այն իմաստով, ինչ մենք սովորաբար պատկերացնում ենք: Եթե այն համենատելու լինենք մի որևէ բանի հետ, ապա ամենից շատ այն նման է մաֆիայի կամ լենինյան տիպի կադրային կուսակցության, որը հանդես է գալիս որպես «մեկ որոտալի բռունցք»՝ երկաթյա կարգապահությամբ և անառարկելի ենթակայությամբ, կարևոր դիրքեր զավթելու միանգամայն որոշակի նպատակադրությամբ (փոստ, հեռախոս, հեռագիր և այլն՝ տվյալ դեպքում փոխաբերական իմաստով)՝ տիրելու համար նախ մի երկրին, ապա նաև՝ ողջ աշխարհը:

Տոտալիտար աղանդներից գրեթե ոչ մեկն իր գլխավոր նպատակը չի համարում փողոցներում կատարվող այն հավաքագրումները, որի ականատեսն ենք լինում ամենքս: Նրանց գլխավոր նպատակն այնպիսի ազդեցիկ դիրքերի գրավումն է, որոնք կօգնեն նրանց իրենց հավատքի ուսմունքը, իրենց կազմակերպությունը պարտադրելու մարզին, երկրին, աշխարհին:

Ռուսաստանն այժմ ներկայանում է որպես դասական օրինակ այն բանի, թե ինչպես են գործում աղանդավորները: Ըստ երևույթին, առաջատար աղանդների (մունականներ, սայենթոլոգներ, կրիշնայականներ և այլն) միջև առկա է ազդեցության ոլորտների բաշխման մասին մի չհայտարարված պայմանագիր՝ ասենք, մունականները գործում են կրթության ոլորտում, սայենթոլոգները մղվում են ռազմական արդյունաբերություն և այդ ոլորտի վարչական մարմին, կրիշնայականները կապեր են հաստատում մթերային և դեղագործական արդյունաբերության հետ, «Քրիստոսի եկեղեցին» գործում է երիտասարդության շրջանում՝ տեխնիկական բուհերում և տեխնիկումներում: Յուրաքանչյուրը ձգտում է ղեկավար դիրքեր զավթել: Եթե սայենթոլոգներն իրենց են ենթարկում ֆաբրիկայի տնօրենին, ապա այդպիսով բոլոր աշխատողները հայտնվում են իրենց տրամադրության տակ: Այսինքն՝ ավելի հեշտ է սեփական համակարգը վերևից հաստատելը: Եթե մունականները դավանափոխում են ուսուցչուհուն, ապա վերջինս դեպի իրենց է ուղղորդում ողջ դասարանը: Մոսկովյան դպրոցներից մեկն այցելած ֆրանսիական հեռուստախումբը հաղորդում էր նկարահանել մի մունական ուսուցչուհու մասին, որը պարզամիտ հպարտությամբ հայտնում էր, որ մեկ տարվա աշխատանքի արդյունքում 60 աշակերտից 20-ը սկսել էին պարբերաբար այցելել «Միավորման եկեղեցու» աղոթաժողովներին:

Շարունակությունը՝ այստեղ

Ըստ Ալեքսանդր Դվորկինի, «Տոտոլիտար աղանդներ» գրքույկի, Երևան, «Հայաստան», 2001

Կարդացեք նաև Մարդու համար դժվար է խոստովանել, որ ինքը հիմարություն է արել

Մարդու համար դժվար է խոստովանել, որ ինքը հիմարություն է արել

աղանդ, հերբալայֆԱղանդներից յուրաքանչյուրը մի որոշակի համադրություն է, նրանք բավական բարդ և ոչ միանշանակ ծագում ունեն (հազվադեպ բացառություններով)։ Եվ այս էկլեկտիկ «կրոնական հետմոդեռնիզմ»-ն էլ հենց այն կեղծ համադրության պտուղն է, որն սկիզբ է առել Բլավատսկայայից և նրա թեոսոֆիական* տեսություններից. երբևիցե գոյություն չունեցած մի արհեստական համադրություն, որն սպանում է իսկական կրոնական զգացմունքները։ Հարցը չափազանց բարդ է. կարելի՞ է այդ աղանդներն ընդհանրապես կրոն համարել։ «Կրոն» բառը նշանակում է «հաղորդակցություն Աստծո հետ», իսկ աղանդներում այդ հաղորդակցությունը մշտապես տեղի է ունենում առաջնորդի հետ, աղանդի պարագլխի հետ։

Գոյություն ունեն աղանդներ, որոնք չունեն ուսմունք, ուսմունք Աստծո մասին։ Ժամանակակից դասական ձևակերպմամբ, անգամ կրոն հասացության ամենալայն իմաստով, կրոն է կոչվում մահվան հաղթահարման և հոգևոր աշխարհի հետ կապ հաստատելու փորձը։ Կրոնագետները նմանատիպ աղանդներն անվանում են կոմերցիոն պաշտամունքներ։ Այդպիսի աղանդի տիպիկ օրինակ է «Հերբալայֆ»-ը։ Այս աղանդը կրոնական ուսմունք չունի, բայց գործելակերպն ամբողջովին աղանդավորական է։

Ալեքսանդր ԴվորկինՊատմեմ «Հերբալայֆ» կատարած այցիս տպավորությունները։ Այստեղ գալով, սկզբում լսում ես խլացուցիչ երաժշտություն։ Բոլորը պարում են, թռչկոտում միևնույն տակտի ներքո, միասնաբար վանկարկում են։ Այնուհետև, երաժշտույթւոնը կտրուկ դադարոմ է, դուրս է գալիս մի մարդ և սկսում խոսել։ Նա խոսում է անգլիական ակցենտով և շարահյուսությամբ։ Եվ այսպես են խոսում բոլոր այնտեղ գտնվողները, բոլորը՝ միանման։ Ես հարցրեցի, թե արդյոք իրենցից որևէ մեկը գիտի անգլերեն։ Պարզվեց, որ չգիտեն։ Բայց խոսում են մոտավորապես այսպես. «Բարև ձեզ, մենք շատ ուրախ ենք ձեզ ողջունելու այստեղ։ Ինչ լավ է, որ դուք եկել եք, մենք ուրախ ենք, որ դուք այստեղ եք այսօր»։ Եվ սկսում են «հերբալայֆի ավետարանի» պատմությունը ամերիկացի Մարկ Հյուզի մասին, որի մայրը հոլիվուդյան դերասանուհի է եղել։ Նրան մի դեր խաղալու համար պետք էր 20 կիլոգրամ նիհարել և նա հասնում է դրան որոշակի դիետայով։ Խաղում է իր դերը, ստանում «Օսկար» մրցանակ, բայց շուտով մահանում է, որովհետև դիետան ճիշտ չէր եղել։ Եվ Մարկ Հյուզը, մի ազնվաբարո մարդ, երդվում է գտնել միջոց, որով բոլորը կկարողանան նիհարել և չմահանալ։ Նա արշավում է Հիմալայներ, շփվում այնտեղի իմաստունների հետ, գտնում այն միջոցը, որը մարդուն տալիս է ուժ, աշխուժություն, առողջույթւոն՝ միանգամից աշխարհում ամեն ինչ։ Վերադարձին նա իր տատին գտնում է մահամերձ վիճակում, այնպես որ անգամ բերանը բացել չի կարողանում։ Նրան տալիս է իր բերած միջոցից և տատիկն արդեն հաջորդ օրը սկսում է «պոլկա» պարել և զբաղվում է այդ դեղամիջոցը Լոս-Անջելեսով մեկ վաճառելով։ «Եվ ահա վերջապես, ես ուրախ եմ, որ դուք մեր խմբին մերձենալու մի այսպիսի առիթ ունեք։ Թող կանգնեն նրանք, ովքեր կարող են պատմել այս ամենի մասին»։

աղանդներԵվ մեկը մյուսի ետևից բեմ են բարձրանում մարդիկ։ Դա շատ նման է այն բանին, երբ մարդիկ ելույթ են ունենում աղանդավորական հավաքույթներում. երբ ինչ-որ մեկն ասում է, թե ինքն էլ էր մեղավոր, իսկ հիմա սուրբ է։ Եվ, ահա, ինչ-որ մեկն սկսում է պատմել. «Ես թոքախտով հիվանդ էի (կամ խոց ունեի, կամ էլ լյարդի կեսը կտրված էր), ես սկսեցի հերբալայֆ օգտագործել, և ընդամենը 3 շաբաթ անց, տեսեք, թե ինչպիսին եմ ես»։ «Շնորհակալ եմ քեզանից, Արդատադրա՜նք (այսինքն՝ հերբալայֆ), դու փոխեցիր իմ կյանքը»։

Այստեղ առկա են աղանդի բոլոր հատկանիշներ՝ մեկուսացված շրջապատ, սեփական լեզու, ընտրյալության զգացում, առաքելության զգացում, որն իրենք բերում են աշխարհին։ Նրանք նույնիսկ իրենց կարգախոսն ունեն՝ «Our mission is nutrition!»` «Մեր առաքելությունը սնունդն է»։ Իսկ կրոնական ուսմունքն այստեղ բացակայում է։

Ամեն ինչ բացատրվում է շատ պարզ. «Հերբալայֆ»-ը կոմերցիոն բնույթի կազմակերպություն է՝ կառուցված բուրգի նմանությամբ, որտեղ հարստանում է միմիայն վերնախավը՝ ամենանեղ շրջանակը։ Իսկ ինչպե՞ս պահել մյուսներին։ Կա ինչ-որ մի դեղամիջոց, որի միջոցով մարդը կա՛մ կնիհարի, կա՛մ էլ՝ ոչ։ Դրա բաղադրությանը մենք ծանոթ չենք՜ Կարելի է միայն ենթադրել, որ այն պարունակում է մի շարք ամֆետամիններ**, որոնք արագացնում են նյութափոխանակությունը։ Մարդը գնում է հերբալայֆ, նիհարում է, կամ էլ՝ հակառակը։ Իսկ հետո ի՞նչ։ Իսկ հետո ասվում է՝ նիհարեցիք դուք թե ոչ, կարող եք դառնալ հեքիաթային հարուստ մարդ, եթե փորձեք տարածել հերբալայֆը։ Մարդը գնելով այդ արտադրանքը, վաճառում է իր բոլոր ծանոթներին և մտերիմներին (որովհետև, դուք գնում եք այդ արտադրանքը սեփական փողերով և հետո միայն սկսում վերավաճառել)։ Եվ ահա, ամբողջ բնակարանը լցված է հերբալայֆով, ո՞ւր խցկել՝ չգիտեք։ Եվ այդտեղ է, որ միանում է երրորդ էլեմենտը. շատ լավ, դուք չնիհարեցիք և չհարստացաք, բայց դրա փոխարեն՝ դուք ընտրյալների մի հիասքանչ կազմակերպության անդամ եք, որն աշխարհին բերում է ազատույթուն և լուսավորություն։ Այսինքն՝ առողջության և հարստության փոխարեն տրվում է գաղափարախոսություն։ Եվ մարդը, որքան ավելի շատ է ուժ և առողջույթուն ներդնում այդտեղ, այնքան ավելի դժվարանում է հեռանալը, ինչպես դա տեղի ունեցավ Մոսկվայում «MMM» Մավրոդիի հետ, որը բոլորին դաժանորեն խաբեց, իսկ հետո նրան պատգամավոր ընտրեցին։ Չափազանց դժվար է մարդու համար խոստովանել, որ ինքը հիմարություն է արել։ Այն ամենն ինչ նա ներդրել է, նրան պահում է։ Օրինակ՝ երբ Միլերը XIX դարում հայտարարեց Քրիստոսի գալուստի և աշխարհի վախճանի մասին (ադվենտիզմի*** սկիզբը), մարդիկ դադարեցին վարել-ցանել և սպիտակ հագուստներով հավաքվեցին մի սարի վրա։ Բայց Քրիստոսի գալուստը տեղի չունեցավ, աշխարհի վերջը չկայացավ։ Թվում էր, թե վե՛րջ. ադվենտիզմը չի լինի այլևս, բայց ոչ՝ միայն մի քանիսը հեռացան, իսկ մնացածները սկսեցին բացատրույթւոններ մոգոնել, թե ինչու դա տեղի րունեցավ և նրանց հավատքն ավելի ամրապնդվեց։ Այստեղ ևս նույնն է. չափազանց շատ են ներդրել, ուստի դժվար է հրաժարվելը։

* Միստիկ ուսմունք՝ ստեղծված Ելենա Բլավատսկայայի կողմից։ Այն բուդդիզմի և արևելյան այլ կրոնների և օկուլտիզմի ու այլափառ քրիստոնեության տարրերի էկլեկտիկ խառնուրդ է։

** Դեղամիջոցներ են, որոնք օգտագորվում են որպես թմրանյութ և կախվածություն առաջ բերելու հատկություն ունեն։

*** Հիմնվել է բողոքական շարժման ճյուղերից մեկի՝ Մկրտչական (բապըիստական) եկեղեցու անդամ Ուիլիամ Միլերի (1772-1849 թթ.) կողմից։ Քարոզում են Քրիստոսի մոտալուտ գալուստը։ Առաջնորդներից են նաև Հ. Էդսոնը և Հ. Ուայթը։ Գործում է ՀՀ-ում։

Ըստ Ալեքսանդր Դվորկինի, «Տոտոլիտար աղանդներ» գրքույկի, Երևան, «Հայաստան», 2001

Կարդացեք նաև Ով վերահսկում է մարդու լեզուն, նա վերահսկում է նաև նրա գիտակցությունը